additional-banner-2
additional-banner-2
additional-banner-2
additional-banner-2
additional-banner-1
سبد خريد شما خالی است.
rotbeh
adver_baste
  • کاربران حاضر: 2
  • بازدید امروز: 1020
  • بازدید هفته: 9055
  • تاریخ به‌روزشدن سایت: 2014/08/07

آشنایی با رشته های کارشناسی ارشد – مجموعه علوم پزشکی

موسسه سنجش و دانش مشهد

اپیدمیولوژی

مقدمه:

 شما در کتاب های مختلف با تعاریف متعددی از  اپیدمیولوژی مواجه می‌شوید که شاید با نگاهی دقیق‌تر به کلمات کلیدی آنها بتوان تصویری جامع از این علم  را استنباط کرد. گرچه تمامی این تعاریف در اصول مشترک هستند اما با مراجعه به هرکدام می‌توان از منظری متفاوت با اصول و اهداف این علم آشنا شد. آنچه مورد موافقت همگان است این است کهاپیدمیولوژی، پایه علم بهداشت عمومی است، و ریشه آن از کلمه یونانی اپی(Epi) به معنای بر یا روی، دموس(Demos) به معنای مردم و لوژی(Logy) یعنی مطالعه، برگرفته شده است. با توجه به تاریخ ارائه تعاریف مختلف اپیدمیولوژی قادر خواهیم بود تا حدودی به سیر تکوین و تکامل آنچه که امروزه به عنوان علم اپیدمیولوژی در جهان مطرح است  نیز
پی ببریم.

در علم پزشکیاپیدمیولوژی توزیع و دینامیسم بیماری ها را در جامعه انسانی مطالعه می کند و ازبهترین و ضروری ترین ابزار تحقیق در پژوهش های پزشکی بشمار می آید نظر به ارتباطتنگاتنگ این علم با تحقیقات پزشکی الزاما محل اجرای این برنامه آموزشی در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی پزشکی قرار می گیرد ، استفاده از روش های اپیدمیولوژی بعدجدیدی به مطالعات پزشکی می دهد و در شناخت پدیده های پزشکی و بهداشتی بصیرتی عمیقرا برای محقق پدید می آورد.

برنامه کارشناسی ارشد این دوره با چنین دیدگاهیتهیه شده و به تصویب شورای عالی برنامه ریزی رسیده است.

مشخصات کلی این دورهبشرح زیر است:

دوره کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی به دورهای اطلاق می شود که تحصیلات دانشگاهی بالاتر از سطح کارشناسی را در برمی گیرد.. هدف آن تربیت نیروی انسانی متخصص و کارآمد است که توانایی تجزیه و تحلیل وکاربرد مسایل اپیدمیولوژیک را داشته باشد.

نکته: طول دورهکارشناسی ارشد اپیدمیولوژی ۲ سال است،نظام آموزشی آن واحدی است ، کلیه دروس در۴نیمسال تحصیلی ارائه می شود . مدت تدریس هر واحد نظری ۱۷ ساعت و عملی و ۳۴ ساعت وکارآموزی ۵۱ ساعت د ر طول یک نیمسال تحصیلی است.

نقشاپیدمیولوژی در علوم پزشکی تعیین کننده و کارساز است و از اهمیت ویژه ای برخوردار میباشد . اساسا اپیدمیولوژی جز لاینفک تحقیقات پزشکی است و بدون استفاده ا زآن هیچیکاز تحقیقات پزشکی که به جان انسانها ارتباط دارد نمی تواند مطمئن و اعتماد پذیرباشد.

زمینه های اشتغال:

فارغ التحصیلان دوره کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی در ارتباط با نیاز کشورتوانایی های زیر را دارا خواهند بود:
دانشجویانی که این دوره آموزشی را طی می کنند می توانند در صورت داشتن شرایط لازم ، در موسسات آموزش عالی به امر تدریس و تحقیق پرداخته و همچنین ضمن کمک به امر برنامه ریزی در موسسات و مراکز درمانی و بهداشتی یا تحقیقاتی انجام وظیفه نمایند.
تحلیل مسائل اپیدمیولوژیک در موسسات دولتی و خصوصی به منظور برنامه ریزی های اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی و بهداشتی از جمله کارهایی می باشد که یک فارغ التحصیل اپیدمیولوژیک می تواند انجام دهد.

بهداشت حرفه ای

 مقدمه:

 دانش‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ تلاش‌ می‌کند تا با حذف‌ کردن‌ عوامل‌ خطرزای فیزیکی، شیمیایی، روانی و بیولوژیکی یا کاهش‌ تأثیرات‌ این‌ عوامل‌ از آسیب‌رسی‌ به‌ کارکنان‌ جلوگیری‌ نماید. برای‌ رسیدن‌ به‌ این‌ هدف‌ علم‌ بهداشت‌ دارای‌ سه‌ مرحله‌ مهم‌ و اساسی‌ است‌ که‌ این‌ مراحل‌ عبارتند از:

شناسایی‌، ارزیابی‌ و کنترل‌ عوامل‌ خطرزا، یعنی‌ متخصص‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ در مرحله‌ اول‌ خطر را شناسایی‌ کرده‌ و پس‌ از شناسایی‌ کامل‌، مقدار خطر را سنجش‌ می‌کند و در مرحله‌ آخر به‌ کنترل‌ عوامل‌ خطرزا می‌پردازد. گفتنی‌ است‌ که‌ مرحله‌ شناسایی‌ خطر در مقطع‌ کاردانی‌، ارزیابی‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ و کنترل‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ ارشد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ آموزش‌ داده‌ می‌شود.برای‌ مثال‌ یک‌ کاردان‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ در کارخانه‌ ریسندگی‌ و بافندگی‌ باید کانون‌های‌ خطر اعم‌ از منابع‌ ایجاد صدای‌ بیش‌ از حد مجاز، نوع‌ مواد شیمیایی‌ خطرناک‌ مورد استفاده‌، نحوه‌ نگهداری‌ مواد خطرناک‌ و طریقه‌ مصرف‌ آنها را شناسایی‌ کند. سپس‌ یک‌ کارشناس‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید تراکم‌ مقدار آلودگی‌ را در یک‌ متر مکعب‌ هوا تعیین‌ نماید و مشخص‌ کند که‌ مقدار آلودگی‌ بالاتر یا پائین‌تر از حد استاندارد است‌ که‌ در این‌ مرحله‌ کارشناس‌ با استفاده‌ از روش‌های‌ آنالیز پیچیده‌ و وسیعی‌ مانند آنالیز رنگ‌سنجی‌، آنالیز دستگاهی‌، گاز فورماتوگرافی‌، اکسپکفوتومتری‌ و روش‌های‌ دیگر ماده‌ شیمیایی‌ مورد نظر را سنجش‌ و مقدار آن‌ را تعیین‌ می‌کند. کارشناس‌ ارشد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ نیز پس‌ از این‌ که‌ عوامل‌ خطرزا شناسایی‌ و ارزیابی‌ شد باید روش‌ یا روش‌هایی‌ را پیشنهاد کند که‌ عوامل‌ زیان‌آور حذف‌ گردد یا کاهش‌ یابد و به‌ اندازه‌ استاندارد برسد. فارغ‌التحصیل‌ دکترا نیز به‌ تدریس‌ و تحقیق‌ در زمینه‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ می‌پردازد.
در رشته‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ عوامل‌ زیان‌آور مختلفی‌ اعم‌ از شیمیایی‌، فیزیکی‌، بیولوژیکی‌ و روانی‌ وجود دارد. از همین‌ رو دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید در دروس‌ پایه‌ مثل‌ ریاضی‌، فیزیک‌، شیمی‌ و زیست‌شناسی‌ توانمند باشد؛ یعنی‌ برای‌ موفقیت‌ در بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید هم‌ در ریاضی‌ و فیزیک‌ و هم‌ در علوم‌ تجربی‌ پایه‌ای‌ قوی‌ داشت‌. دانشجوی‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید از نظر جسمی‌ نیز سالم‌ باشد تا بتواند در محیط‌های‌ صنعتی‌ فعالیت‌ کند.

زمینه های اشتغال:

 وزارتخانه‌های‌ کار، صنایع‌ و معادن‌، جهاد کشاورزی‌، نیرو، بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ از مراکز اصلی‌ جذب‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ هستند. همچنین‌ سازمان‌ها، شرکت‌ها و کارخانه‌های‌ بزرگی‌ مثل‌ شرکت‌ نفت‌، ذوب‌آهن‌، هواپیمایی‌ کشوری‌، ایران‌ خودرو و پلی‌اکریل‌ دارای‌ واحد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ بسیار قوی‌ هستند که‌ در هریک‌ از این‌ واحدها چند کارشناس‌ ارشد، کارشناس‌ و کاردان‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ فعالیت‌ می‌کنند. تا جایی‌ که‌ در حال‌ حاضر بیش‌ از ۵۰ درصد از دانشجویان‌ کارشناسی‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ نیز به‌ طور پاره‌وقت‌ در کارخانجات‌ و سازمان‌های‌ مختلف‌ به‌ عنوان‌ مشاوره‌ بهداشتی‌ فعالیت‌ می‌نمایند.

پرستاری

 مقدمه:

 پرستاری به معنای مراقبت کردن از بیمار است، که تا حدودی درست می‌باشد. البته مراقبت تنها شامل تزریق یا پانسمان نمی‌شود بلکه با گذشت زمان و با پیشرفت علم و تکنولوژی ، مراقبت پرستاران نیز علمی‌تر و پیچیده‌تر شده است .پرستاری در حال حاضر یک رشته علمی است و متخصص این رشته باید علوم بسیاری را فرا بگیرد و کاربرد آنها را در ارتباط با مریض بیاموزد.

 از سوی دیگر باید توجه داشت که وظیفه یک پرستار تنها مراقبت از بیمار در بیمارستان نیست بلکه یک پرستار با مراقبت از افراد در تمام مراحل زندگی آنها از پیشگیری از بیماری‌ها گرفته تا مراقبت در هنگام بیماری و توانبخشی پس از بیماری سروکار دارد. زیرا بسیاری از بیماری‌ها ریشه در عادتهای غلط و شیوه نادرست زندگی دارد.

پرستار یک عضو مهم در تیم مراقبت بهداشتی است و دارای نقشهای گسترده ای از جمله نقش مراقبتی، حمایتی، درمانی، هماهنگی ، مشورتی ، مدیریتی و تحقیقاتی می‌باشد. به این معنا که پرستار وظیفه مراقبت و حمایت از بیمار، وظیفه هماهنگی بین بیمار و پزشک و بیمار و خانواده بیمار (انتقال دهنده خواستها و نیازهای بیمار یا مددجو) ، مسئولیت مدیریت بخش (اولویت‌بندی برای رسیدگی به بیماران و تصمیم‌گیری به موقع در مورد بیماران اورژانسی) ، وظیفه آموزش به بیمار در جهت تطابق با مشکلات و ناراحتی‌های پیش‌آمده و وظیفه تحقیق درباره روشهای مراقبتی که اعمال کرده است و تحقیق بر روی نحوه کاهش تعداد روزهای بستری یک بیمار را بر عهده دارد.

 پرستاری یعنی کمک به فرد سالم یا بیمار در درمانگاه یا بیمارستان برای انجام آن دسته از فعالیت‌هایی که سبب حفظ و ارتقای سلامت می‌گردد به نحوی که اگر فرد توانایی، اراده یا آگاهی لازم را داشت، می‌توانست آن فعالیت‌ها را بدون کمک انجام دهد.

در همین راستا پرستار وظایف خود را در قالب نقش درمانی ، مراقبتی ، حمایتی ، هماهنگی ،‌حفاظتی و آموزشی انجام می‌دهد. بدون شک پرستار نقش اصلی را در مراقبت و پیگیری درمان بیمار بازی می کند.

زمینه های اشتغال:

 در بسیاری از کشورها اولین خط ارتباط جامعه با سیستم پزشکی، پرستار است. چرا که تعداد پرستاران نسبت به دیگر افراد تیم پزشکی بیشتر است، در دسترس قرار دارند و اطلاعات بهداشتی – درمانی آنها جامع می‌باشد.

 در کشور ایران نیز با این که پرستاران جایگاه واقعی خود را نیافته‌اند و در چند سال اخیر نیز با تعداد قابل توجهی فارغ‌التحصیل رشته پرستاری از دانشگاه آزاد و دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی – درمانی روبرو هستیم اما هنوز مراکز بهداشتی – درمانی به پرستارانی متخصص، مجرب و توانمند نیازمندند و در واقع بازار کار برای فارغ‌التحصیل خوب این رشته وجود دارد.

 پرستاران علاوه بر کار در بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی – درمانی می‌توانند در صنعت برای مراقبت از سلامت و بهداشت کارکنان صنایع مختلف، در سازمان تربیت بدنی و مراکز ورزشی به عنوان یکی از اعضای اصلی تیم مراقبت پزشکی و در آموزش و پرورش فعالیت نمایند.
«فرصت‌های شغلی یک پرستار بسیار وسیع و گسترده است و حتی یک پرستار می‌تواند بطور مستقل فعالیت نماید. یعنی می‌تواند با تاسیس مرکز بهداشت خصوصی به ارزیابی وضعیت سلامت افراد جامعه بپردازد یا مهدکودک دایر نماید»

گرایشهای کارشناسی ارشد

الف) داخلی جراحی ب) اطفال ج) مدیریت د) بهداشت ه) روان پرستاری ن)پرستاری ویژه و) اپیدمیولوژی ز) آناتومی ح) فیزیولوژی
ط) بافت شناسی

 دوره کارشناسی ارشد پرستاری

فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد در سطح بالای تخصصی، امور آموزش، مدیریت خدمات پرستاری و ارائه خدمات بالینی، در دانشکده‌های پرستاری و مراکز مختلف بهداشتی درمانی خدمت می‌کنند. این فارغ‌التحصیلان باید قادر باشند امور مهم و مشکلات آموزش خدمات پرستاری و به طور کلی ، بهداشت و درمان جامعه را مشخص و با تصمیم‌گیری و ایجاد تغییر برای اصلاح وضع موجود و ایجاد تغییرات مطلوب برنامه‌ریزی و آن را اجرا نمایند.


ژنتیک انسانی

 مقدمه:

علم ژنتیک اسمی جذاب و رشته ای کاربردی و از همه مهمتر رشته ای نوپاکه در بسیاری از بخش های مهم زندگی تاثیر گذار است . کارشناسی ارشدژنتیک انسانی به دوره ای اطلاق می شود که تحصیلات بالاتر از کارشناسی را در برمیگیرد و اولین مقطع تحصیلی پس از کارشناسی می باشد.

هدف از ایجاد آن تربیت افرادلایق ، متعهد و کاردان می باشد که بتوانند برمبانی علم ژنتیک انسانی و متون علمیموجود احاطه یافته در اثر آشنایی با روشهای پیشرفته تحقیق در علوم و بدست آوردنکارآیی و لیاقت و مهارت علمی و عملی لازم را به گونه ای کسب کنند که بخوبی بتوانندبه تعلیم در این رشته پرداخته و از مقالات علمی و تحقیقات علوم ژنتیک انسانی و علوموابسته در جهت پیشبرد مرزهای دانش و کمک به ایجاد روح علمی در جامعه استفادهنمایند.

باتوجه به گسترش روز افزون دامنه علم ژنتیک وپژوهشهای فزاینده ای که در بیست ساله اخیر انجام شده است و همچنین گشایش دانشگاههاو دانشکده های متعدد علوم پزشکی در کشور ، نیاز روز افزون به مدرسین ژنتیک در مملکتاحساس می شود.

با توجه به اینکه دارندگان درجه تخصص و دکتری در ژنتیک پزشکی درکشور ۴-۳ نفر بیشتر نمی باشند بنابر این اولا فارغ التحصیلان این دوره می توانند درموسسات اموزش عالی شهرستانها به امر تدریس بپردازند و ثانیا با دایر نمودن دورهدکترای ژنتیک پزشکی در آینده ، فارغ التحصیلان قادر خواهند بود تحصیلات خود را بااخذ درجه دکتری ادامه دهند.

زمینه های اشتغال:

دانشجویانی که این دوره آموزشی را طی می کنند می توانند در صورتداشتن شرایط لازم در موسسات آموزش عالی به امر تدریس و تحقیق پرداخته و همچنین ضمنکمک به امر برنامه ریزی در موسسات و مراکز درمانی و بهداشتی یا مراکز تحقیقاتیانجام وظیفه نمایند.

علوم تشریح آناتومی

   مقدمه:

رشته کارشناسی ارشدناپیوسته علوم تشریحی Anatomical Sciences (M.S)، به دوره‌ای اطلاق می‌شود که تحصیلات بالاتر از کارشناسی را در بر می‌گیرد و اولین مقطع پس از کارشناسی می‌باشد. این رشته از مهمترین رشته های علوم پایه است که به مطالعه ساختمان بدن انسان می‌پردازد و دارای سه زیر مجموعه می‌باشد:

کالبد شناسی (Macroscopic Anatomy)

بافت شناسی (Microscopic Anatomy)

جنین شناسی (Developmental Anatomy)

در دوره کارشناسی ارشد رشته علوم تشریحی افرادی تربیت می‌شوند که توانایی تدریس و تحقیق در زمینه‌های فوق را در سطح ملی و بین‌المللی داشته باشند.

رشته علوم تشریحی قدیمی ترین شاخه علوم پایه پزشکی است بطوریکه سایر شاخه‌های علوم پایه پزشکی از آن به تدریج نشأت گرفته است و در دو ده اخیر با ظهور علم آموزش پزشکی این رشته دچار تحول چشمگیری شده است. بطوریکه ازیک ظرف شاخه کالبد شناسی این رشته بنابر اصول آموزش پزشکی (Medical Education) از صورت تشریحی محض خارج و بصورت کاربردی و بالینی و عملی (Functional) تغییر یافته است و از طرف دیگر دروس بیولوژی سلولی و تکنیک‌هایی از قبیل الکترون میکروسکوپی، کشت سلولی، مورفومتری و هیستوشیمی به این علم اضافه شد و پهنه این علم را گسترش داده است.

فارغ‌التحصیلان رشته علوم تشریحی براساس نظام ارزشهای اسلامی حاکم بر جامعه، بایستی از راه پژوهش‌های بنیادی، کاربردی کیفی و تقویت مطالعات نظری با رویکردی جامع و ایجاد تفکر آموزش مداوم و تعامل با سایر شاخه‌های دانش در تحقق این رویکرد بکوشند.

دانشجویان و دانش آموختگان با تأکید بر عدالت اجتماعی تلاش در جهت ایجاد انگیزه در دانشجویان علوم پزشکی برای ارتقاء سطح سلامت جامعه خدمات مطلوبی را ارائه می‌نمایند.

فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد علوم تشریحی با بهره‌گیری از آموزش فعال و خلاقیت‌ها، باعث پیشرفت در زمینه آموزش و همچنین با انجام پژوهش‌های بنیادی و نیز ترکیب پژوهش‌های پایه و بالینی باعث تبدیل بخش علوم تشریحی خود به یکی از بهترین و شاخص‌ترین بخش‌های دانشگاه در سطح ملی و بین‌المللی خواهند شد.

اهداف کلی (Aims):

اهداف کلی برنامه کارشناسی ارشد علوم تشریحی عبارت است از:

تربیت فراگیرانی که با بهره گیری از متون علمی موجود بتوانند بر مبانی علوم تشریحی احاطه یابند.

- با روشها و فنون تدریس و تحقیق در رشته علوم تشریحی آشنا شوند.

- توانایی درک ویژگیهای ساختمانی بدن انسان از نظر ماکروسکوپی، میکروسکوپی و تکامل را پیدا کنند.

- توانایی استفاده از روشهای میکروآناتومی در تدریس و تحقیق را پیدا نمایند.

نقش دانش آموختگان (Role Definition)

دانش آموختگان مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم تشریحی در دو حیطه آموزشی و پژوهشی نقش دارند.

وظایف حرفه‌ای دانش آموختگان (Task Analysis)

وظایف فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد علوم تشریحی بر پایه نقش آموزشی ایشان عبارت است از:

- تدریس دروس عملی کالبدشناسی، بافت‌شناسی و جنین شناسی.

- فیکس کردن جسد و نگهداری از اجساد و اعضاء فیکس شده.

- تشریح جسد و شناخت واریاسیون‌های طبیعی کالبد انسان.

- تهیه لامهای میکروسکوپی (بافت شناسی – جنین شناسی).

وظایف فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد رشته علوم تشریحی بر پایه نقش پژوهشی ایشان عبارتست از:

- مشارکت در طراحی و اجرای طرحهای تحقیقاتی در حوزه علوم تشریحی.

شرایط و نحوه پذیرش دانشجو:

داوطلبین ورود به دوره کارشناسی ارشد رشته علوم تشریحی بایستی علاوه بر دارا بودن شرایط عمومی گزینش دوره کارشناسی ارشد مصوب شورایعالی برنامه ریزی باید حداقل دارای دانشنامه کارشناسی (لیسانس) در یکی از رشته‌های آناتومی، زیست‌شناسی (کلیه گرایشها)، فیزیوتراپی، کاردرمانی، شنوایی ناشی، پرستاری، مامایی، علوم آزمایشگاهی، گفتار درمانی، رادیولوژی، بافت شناسی و جنین شناسی باشند.

فیزیولوژی

   مقدمه:

فیزیولوژی یکی از مهمترین شاخه‌های بیولوژی است که به مطالعه اعمال حیاتی موجود زنده، اندام‌ها، بافت‌ها، سلول‌ها و عناصر سلول می‌پردازد. برای درک عمیق اعمال حیاتی، سعی می‌گردد که خواص و روابط بین این اعمال و تغییراتشان در محیط های مختلف و یا در شرایط گوناگون موجود زنده مورد بررسی قرار گیرد. فیزیولوژی، تکامل و توسعه این اعمال در یک گونه و در یک موجود زنده و همچنین تغییرات و تطابق آنها با شرایط محیطی متغیر را مورد مطالعه قرار می‌دهد. کارشناسی ارشد فیزیولوژی (ناپیوسته )به دوره اطلاق
می شود که تحصیلات بالاتر از کارشناس را در بر می گیردو اولین مقطع تحصیلی پس از کارشناسی می باشد.

هدف از ایجاد آن تربیت افرادی لایق متعهد و کاردان می باشد که بتوانند برمبانی علم فیزیولوژی و متون علمی موجود احاطه یافته در اثر آشنایی با روشهای پیشرفته تحقیق در علوم و بدست آوردن کارایی و لیاقت و مهارت علمی و عملی لازم را به گونه ای کسب کنند که به خوبی بتوانند به تعلیم در این رشته پرداخته و از مقالات علمی و تحقیقات علوم فیزیولوژی و علوم وابسته در جهت پیشبرد مرزهای دانش و کمک به ایجاد روح علمی در جامعه استفاده نمایند.

 زمینه های اشتغال:

دانشجویانی که این دوره آموزشی را طی می کند می توانند در صورت داشتنشرایط لازم در موسسات آموزش عالی به امر تدریس و تحقیق پرداخته و همچنین ضمن کمک بهامر برنامه ریزی در موسسات و مراکز درمانی و بهداشتی یا مراکز تحقیقاتی انجام وظیفه نمایند.

قارچ شناسی

 مقدمه:

کارشناسی ارشد ناپیوسته قارچ شناسی پزشکی یکی از شاخه‌های علوم پزشکی بوده و اولین مقطع تحصیلی پس از کارشناسی می‌باشد که سرانجام به اعطاء مدرک کارشناسی ارشد قارچ شناسی پزشکی منتهی می‌گردد. در طی این دوره دانشجویان می‌آموزند که قارچها از نظر پزشکی چه اهمیتی دارند، عفونتهای ناشی از آنها کدامند، تشخیص، درمان و نحوه پیشگیری از آنها چگونه می‌باشد. دانش آموختگان این مقطع با کسب مهارت‌های علمی و عملی رشته، علاوه بر آموزش آن، در انجام پروژه‌های تحقیقاتی مربوطه شرکت کرده، بیماریهای قارچی را تشخیص داده و به پیشبرد مرزهای دانش، ایجاد روح علمی و نیز ارتقاء سطح سلامت جامعه کمک می‌نمایند.

هدف اصلی برنامه، آموزش و تربیت نیروی کارشناسان ارشد ماهر و متعهد قارچ شناسی پزشکی است که بتواند خدمات آموزشی، پژوهشی، تشخیص آزمایشگاهی را به جامعه ارائه نماید. بنابراین افراد در طی این دوره می‌آموزند که چگونه:

۱- یک برنامه آموزش نظری و عملی قارچ‌شناسی را برای مقاطع مختلف اجرا نمایند.

۲- طرحهای پژوهشی بنیادی و کاربردی در زمینه‌های شناخته و ناشناخته قارچ‌شناسی را اجرا نمایند.

۳- بیماریهای قارچی و عوامل اتیولوژیک آنها را تشخیص دهند.

۴- دانش آموختگان این مقطع نقش مربی آموزشی، پژوهشی و خدمات تشخیصی آزمایشگاهی بیماریهای قارچی را عهده دار خواهند بود.

زمینه های اشتغال:

 دانشجویانی که این دوره آموزش را طی می کنند می توانند در صورت داشتن شرایط لازم در موسسات آموزش عالی به امر تدریس و تحقیق پرداخته و همچنین ضمن کمک به امر برنامه ریزی در موسسات و مراکز درمانی و بهداشتی یا مراکز تحقیقاتی انجام وظیفه نمایند.


هماتولوژی

 مقدمه:

خون یک ماده حیاتی است اگرچه اهمیتی ویژه دارد اما نتوانسته در حیات موجودات جای آب را به خود اختصاص دهد آب اصلی ترین ماده ای است که بخش عمده ای از خون را تشکیل می دهد اما بحث ما درباره رشته ای است که به مسائل بسیار مهم و جزئی می پردازد .از آنجا که در تشخیص بیماریهای خون بررسی های آزمایشگاهی نقش مهمی دارد و در درمان این قبیل بیماریها، نیاز به انواع فرآورده های خونی می باشد ، همچنین با توجه به پیشرفت های وسیعی که در زمینه خون شناسی صورت گرفته و به منظور تامین نیروی انسانی لازم در رشته خون شناسی آزمایشگاهی و بانک خون و انجام خدمات آزمایشگاهی بیماری های خونی ، دوره کارشناسی ارشد خون شناسی آزمایشگاهی و بانک خون در دانشگاه های واجد شرایط دایر می گردد.

کارشناس ارشد خون شناسی آزمایشگاهی و بانک خون به دوره ای اطلاق می شود که دارندگان مدرک کارشناسی پس از طی آن و تکمیل مجموعه فعالیت های آموزشی و پژوهشی مصوب مربوط به اخذ مدرک کارشناسی ارشد این رشته نائل می گردند.

هدف از ایجاد این دوره تربیت افرادی است که بتوانند با تکیه برمبانی علم خون شناسی و بانک خون توانایی و مهارت لازم جهت انجام کارهای آزمایشگاهی برای کمک به تشخیص بیماریهای خونی و تهیه خون و فرآورده های آن و همچنین آشنایی و تسلط به بانک و دقایق پروسه انتقال خون را کسب نمایند.

  طول دوره کارشناسی ارشد (ناپیوسته ) خون شناسی آزمایشگاهی و بانک خون ۲ سال می باشد .

دانشجویان بایستی موضوع تحقیقات مربوط به پایان نامه تحصیلی خود را حداکثر تا پایان سال اول تحصیلی مشخص نمایند.
سایر مقررات و آیین نامه آموزشی دوره های کارشناسی ارشد ناپیوسته برای این دوره نیز اجرا میگردد.

 زمینه های اشتغال:

دانشجویانی که دوره کارشناسی ارشد را با موفقیت به پایان می رسانند درآزمایشگاه های مراکز درمانی و بهداشتی در امور مربوط به کارهای آزمایشگاهی بیماریهای خونی و در سازمان های انتقال خون ایران در تهیه و استفاده از خون وفرآورده های خون سالم و انتقال خون مناسب خدمت خواهند نمود.

مددکاری اجتماعی

   مقدمه:

اگر بخواهیم این رشته را بطور خلاصه معرفی کنیم، باید بگوییم که هدف رشته مددکاری این است که به افراد نیازمند به خدمات اجتماعی کمک کند تا خود را بیابند، مشکلات خویش را بشناسند و سپس راه حل آن را پیدا کنند.

 به عبارت دیگر مددکاری اجتماعی یکی از رشته های کاربردی است که فارغ التحصیل آن باید بتواند وارد زندگی انسانهایی شود که به هر دلیل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و خانوادگی دچار مشکل بوده و نمی توانند مشکل خود را به تنهایی حل کنند و یا منشأ مشکل خویش را تشخیص بدهند. در این میان مددکار با استفاده از روشها و تکنیک هایی که آموزش دیده است به این دسته از افراد کمک می کند تا مشکل خویش را شناخته و آن را حل نمایند.

یک مددکار باید دارای توانمندیهای روحی خاصی باشد، یعنی باید روحیه ای قوی داشته باشد تا بتواند مشکلات و معضلاتی را که در زندگی انسانها می بیند، تحمل کند پس باید پذیرفت که افراد زودرنج و بسیار حساس و عاطفی به درد این رشته نمی خورند. در ضمن یک مددکار نباید در گفتگو و ارتباط برقرار کردن با دیگران دچار مشکل شود و در نهایت یک مددکار باید خود را به خوبی بشناسد چون اگر خود را نشناسد، نمی تواند به دیگری شناخت بدهد و او را کمک بکند.

زمینه های اشتغال:

در واقع هر جایی که اداره رفاهی یا امور اجتماعی هست، مددکار اجتماعی می تواند در آنجا حضور داشته و مسئولیتی را بر عهده بگیرد. در نتیجه فارغ التحصیلان این رشته مشکل اشتغال ندارند. اما با وجود مزیتهای این رشته باید پذیرفت که رشته مددکاری با مشکلاتی نیز گریبانگیر است که در این میان گمنام بودن رشته مددکاری در جامعه و حتی بین جوانان و داوطلبان کنکور مشکل بسیار بزرگی است. مرکز جذب فارغ التحصیلان رشته مددکاری اجتماعی عمدتاً این مراکز می باشد: سازمان بهزیستی، کمیته امداد، بیمارستان ها و بعضی از کلینیک ها، سازمان تأمین اجتماعی ومؤسسات خیریه خصوصی.

مدارک پزشکی

 مقدمه:

کارشناسی ارشد (ناپیوسته) مدارک پزشکی به دوره‌ای اطلاق می‌شود که تحصیلات بالاتر از کارشناسی را در برگیرد و اولین مقطع بعد از کارشناسی است. هدف از ایجاد آن تربیت افراد لایق و متبحر می‌باشد به طوری که بر علم مدارک پزشکی در سطح استاندارد موجود در دنیا وقوف کامل داشته و نیز با علم مدیریت آموزشی بالاخص برنامه‌ریزی آموزشی و روش تدریس آشنایی کامل داشته باشند تا بتواند به طور مفید تدریس این رشته را در سطح کاردانی به کارشناسی به عهده گرفته و نیز مدیریت این برنامه آموزشی را در دانشگاه‌های مختلف عهده‌دار شده و برنامه‌ریزی آموزشی در این رشته را انجام داده بالاخص کمبودهای موجود اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی را جبران نماید.

فارغ‌التحصیلان این دوره قادر خواهند بود که مدیریت گروه آموزشی مدارک پزشکی را در دانشگاه‌های علوم پزشکی و تدریس دروس اختصاصی دوره کاردانی و کارشناسی- مدارک پزشکی را به عهده بگیرند و در برنامه‌ریزی آموزشی و پژوهشی این رشته به طور فعال شرکت جویند. علاوه بر این فارغ‌التحصیلان قادرند که مدیریت بخش مدارک پزشکی مراکز بهداشتی، درمانی و آموزشی را عهده دار بوده و در ارزشیابی عملکرد بخش‌های مذبور شرکت فعال داشته باشند.

رشته‌ای که فارغ‌التحصیلان آن به عنوان بازوهایی توانمند، ناب‌ترین اطلاعات را در اختیار سیاستگذاران و برنامه‌ریزان نظام بهداشتی ـ‌ درمانی یک کشور قرار می‌دهند.این رشته در دانشگاه‌ها و مرکز آموزش عالی کشور ما به نام رشته مدارک پزشکی در مقطع کاردانی دانشجو می‌پذیرد و فارغ‌التحصیلان آن می‌توانند به طور ناپیوسته تا مقطع دکترا نیز ادامه تحصیل دهند.رشته‌ مدارک‌ پزشکی‌ رشته‌ای‌ علمی‌ ـ اطلاعاتی‌ است‌ و قلمرو بحث‌ آن‌ اطلاعات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ می‌باشد و متخصصان‌ آن‌ نیز مدیران‌ اطلاعات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ کشور هستند؛ یعنی‌ یک‌ دانشجوی‌ مدارک‌ پزشکی‌ با مطالعه‌ دروسی‌ مانند طبقه‌بندی‌ یا کُدگذاری‌ بین‌المللی‌ بیماری‌ها، بایگانی‌ مدارک‌ پزشکی‌، کلیات‌ پزشکی‌، آشنایی‌ با اصطلاحات‌ پزشکی‌، آمار و کامپیوتر، خود را آماده‌ می‌کند تا اطلاعات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ را به خوبی‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ کرده‌ و سپس‌ برای‌ برنامه‌ریزی‌های‌ نظام‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ در اختیار مدیر یک‌ بیمارستان‌ یا مدیران‌ کلان‌ کشور قرار دهد.

آمار به ویژه‌ آمار حیاتی‌ در رشته‌ مدارک‌ پزشکی‌ از اهمیت‌ بسیاری‌ برخوردار است‌. به‌ همین‌ دلیل‌ دانشجوی‌ مدارک‌ پزشکی‌ باید در درس‌ ریاضی‌ و آمار قوی‌ بوده‌ و همچنین‌ به‌ زبان‌ انگلیسی‌ مسلط‌ باشد.در ضمن‌ دانشجو باید به‌ زیست‌شناسی‌ علاقه‌مند باشد چون‌ در نهایت‌ پرونده‌های‌ بیماران‌ را که‌ در آنها اطلاعات‌ مربوط‌ به‌ نوع‌ بیماری‌ و نحوه‌ درمان‌ یا پیشرفت‌ بیماری‌ درج‌ شده‌ است‌، تجزیه‌ و تحلیل‌ می‌کند.

 زمینه های اشتغال:

 در هر بیمارستان‌ یا مرکز خدماتی‌ ـ درمانی،‌ بخشی‌ به‌ نام‌ بخش‌ مدارک‌ پزشکی‌ وجود دارد که‌ دارای‌ ۴ واحد آمار بیمارستانی‌، پذیرش‌، بایگانی‌ مدارک‌ پزشکی‌ و واحد کُدگذاری‌ بیماری‌ها است‌ و مسؤول‌ این‌ بخش‌ و کارکنان‌ آن‌ باید فارغ‌التحصیل‌ رشته‌ مدارک‌ پزشکی‌ باشند.فارغ‌التحصیلان‌ مدارک‌ پزشکی‌ فعالیت‌های‌ مربوط‌ به‌ واحدهای‌ پذیرش‌، آمار، کدگذاری‌ و ذخیره‌ و بازیابی‌ پرونده‌های‌ پزشکی‌ بیمارستان‌ را انجام‌ می‌دهند و نیز مدیریت‌ هریک‌ از واحدهای‌ یاد شده‌ یا مدیریت‌ بخش‌ مدارک‌ پزشکی‌ بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی‌ ـ درمانی‌ را برعهده‌ می‌گیرند.

مامایی

 مقدمه:

کارشناسی ارشد رشته‌های مامایی ناپیوسته به دوره‌ای اطلاق می‌شود که تحصیلات بالاتر از کارشناسی را در بر گیرد و اولین مقطع تحصیلی پس از کارشناسی باشد. هدف از ایجاد آن تربیت مامای متعهد و متخصص می‌باشد که بتواند بر مبانی علوم و فنون علمی مامایی و بهداشت مادر و کودک موجود دست یافته و قادر به ارائه خدمات مطلوب مامایی بوده و به تعلیم و تربیت افراد در این رشته نیز بپردازند تا بدین ترتیب کمبود موجود اعضاء هیئت علمی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و نیروی انسانی متخصص مراکز بهداشتی درمانی را جبران نماید.

ضرورت واهمیت این دوره باتوجه به موارد زیر روشن می‌شود.

۱) نیاز روزافزون جامعه زنان اسلامی ایران به خدمات مامایی مطلوب.

۲) نیاز به ایجاد مراکز آموزش مامایی در مقاطع مختلف آموزشی در سطح کشور و افراد متعهد و متبحر جهت آموزش و برنامه ریزی در این زمینه.

۳) نیاز به گسترش برنامه‌های بهداشت مادر و کودک و افرادی با مهارت و کارآیی بیشتر جهت رهبری و تجزیه و تحلیل مسائل و مشکلات بهداشت خانواده پایه ریزی و تقویت دوره کارشناسی ارشد.

رشته‌های علوم پزشکی بویژه سه رشته پزشکی ، پرستاری و مامایی نیاز به علاقه و احساس مسوولیت بسیار دارد . برای مثال یک ماما بدون عشق و علاقه لازم نمی‌تواند فریادهای ناشی از درد یک زائو را تحمل کند و پاسخگوی نیازهای او باشد.

 رشته مامایی عشق و علاقه و صبر و حوصله بسیار بالا می‌خواهد چون یک خانم در حال زایمان، شرایط بسیار حساسی دارد و بسیاری از حرف ها یا حرکاتش در اختیار خودش نیست و یک ماما باید در حد امکان با صبر و حوصله بسیار به او آرامش و قوت قلب بدهد و توجه داشته باشد که مسوولیت جان دونفر یعنی مادر و جنین او را بر عهده دارد. همچنین یک ماما باید بسیار باهوش و نکته‌سنج باشد و از مقابل مسائل هرچند کوچک به سادگی نگذرد ، زیرا خیلی از مسائل یا علائم کوچکی که در هنگام بارداری یا زایمان ظاهرمی‌شود، در صورت عدم توجه می‌تواند خطرات جانی برای نوزاد یا مادر به دنبال داشته باشد.

 همچنین دانشجوی این رشته باید تحمل خون و خونریزی، شب‌کاری و در کل کار در محیط بیمارستان را داشته باشد و به کار عملی نیز علاقه‌مند باشد چون دروس این رشته بیشتر عملی است و کمتر جنبه تئوری دارد.

در سال های اخیر دانشجویان مستعد و خوبی وارد رشته مامایی می‌شوند، اما متاسفانه بسیاری از دانشجویان شناخت دقیقی از این رشته ندارند. برای مثال نمی‌دانند که در ترم‌های اول باید در بیمارستان‌ کارها و خدمات ابتدایی پرستاری را انجام دهند و حتی گاهی اوقات به همین دلیل سرخورده می‌شوند و انصراف می‌دهند، در حالی که اگر با علاقه و عشق لازم وارد این رشته شوند، متوجه می‌شوند که مامایی رشته با ارزش و پراهمیتی است که از نظر معنوی می‌تواند انسان را به معنای واقعی کلمه راضی کند.

 دانشجوی مامایی باید از نظر جسمی و روحی سلامت کامل داشته و از روابط اجتماعی خوبی برخوردار باشد چون مشاوره و آموزش بخش مهمی از کار یک ماما است. گفتنی است که رشته مامایی تنها از بین داوطلبان زن دانشجو می‌پذیرد.

 زمینه های اشتغال:

در مورد فرصت‌های شغلی رشته مامایی نظرات متفاوتی وجود دارد. عده‌ای معتقدند که در حال حاضر فرصت‌های شغلی مامایی مانند بیشتر رشته‌های علوم پزشکی محدود و بسیار اندک است و از همین رو تعداد بی‌شماری از فارغ‌التحصیلان این رشته بیکار هستند یا در شغل های نامربوط با رشته تحصیلی خود فعالیت می‌کند. به همین دلیل بهتر است که این رشته محدود شده یا حتی حذف شده و به جای آن همچون گذشته نرس ماما  تربیت گردد. (پرستارهایی که دوره تخصصی مامایی را نیز آموزش دیده‌اند.) به هر حال از مراکزی که یک ماما می‌تواند در آنها مشغول به کار شود، می‌توان به بیمارستان ها، زایشگاه ها، درمانگاه ها و مراکز بهداشتی اشاره کرد. همچنین ماما طبق قوانین حاضر در صورت داشتن مدرک کارشناسی می‌تواند مطب دایر کرده و در آن به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی بپردازد.

مدیریت خدمات بهداشت و درمان

 مقدمه:

مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی رشته‌ای است، چند نظامی شاخه‌ای از علوم انسانی با کاربرد در حیطه‌ی علوم پزشکی، که مدیر با هدایت تشکیلات انسانی و اخذ تصمیمات مطلوب و استفاده موثر و کارا از منابع مادی و انسانی، از طریق برنامه‌ریزی، سازماندهی، هدایت و نظارت برای دستیابی به اهداف موسسات خدمات بهداشتی و درمانی براساس نظام ارزشی مورد قبول جامعه ایفای نقش می‌کند.

در حقیقت از طراحی ساختمان با برنامه‌ریزی برای ایجاد اداره، توسعه و احتمالاً تعطیلی یک بیمارستان نیازمند بهره‌گیری از اندیشه‌ی متخصصان رشته مدیریت خدمات بهداشتی ـ درمانی است.

افرادی که علاوه بر دانش مدیریت در زمینه داروشناسی، مدیریت اختصاصی واحدهای مختلف بیمارستانی،‌استانداردهای بیمارستانی، کاربرد کامپیوتر در مدیریت بیمارستان، روابط درون بخشی و برون بخشی بیمارستان و….. در نظام بهداشتی و درمانی و نظام بهداشتی و درمانی تطبیقی،‌اطلاعات لازم را دارند. همچنین نحوه اداره امور شاخه‌ها با زیرمجموعه‌های مختلف نظام بهداشت و درمان را تامین می‌کند یعنی نحوه اداره‌ی شبکه‌های مختلف نظام بهداشت و درمان از خانه‌های بهداشت گرفته تا مراکز بهداشتی درمانی روستایی و شهری ، بیمارستانهای عمومی و تخصصی وابسته به مراکز بهداشتی درمانی و …..، به دانش آموختگان این رشته در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری آموزش داده می‌شود. فارغ‌التحصیل رشته مدیریت خدمات بهداشتی ـ درمانی به عنوان مدیر بخش بهداشت و درمان عمدتاً با بیماران یعنی با ضعیف‌ترین نیازمندترین انسانها روبرو است و از سوی دیگر با استرس و اضطراب و …. سر و کار دارد بنابراین باید از پختگی، تحمل و شکیبایی برخوردار باشیم. همچنین لازم است که از نظر جسمی و روحی قوی بوده و در تصمیم‌گیری قاطع باشد.

زمینه‌های اشتغال:

امروزه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به اهمیت رشته‌ی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی و نیاز جامعه به فارغ‌التحصیلان آن پی برده است و به همین دلیل به رغم آن در تعدادی از رشته‌های علوم پزشکی مانند پزشکی،‌ پرستاری و مامایی با تعداد قابل توجهی فارغ‌التحصیل مازاد نیاز روبرو هستیم، در کل ساختار مدیریتی نظام بهداشت و درمان کشور از وزارت‌خانه‌ها گرفته تا دانشگاه‌های علوم پزشکی شبکه‌های بهداشتی و درمانی و بیمارستان‌ها به فارغ‌التحصیلان این رشته در هر سه مقطع لیسانس،‌ فوق لیسانس و دکتری نیاز دارد. همچنین فارغ‌التحصیل این رشته می‌تواند در هلال احمر، سازمان تامین اجتماعی و سازمان بیمه خدمات درمانی فعالیت نماید.

علوم تغذیه

مقدمه:

علم تغذیه مجموعه وسیعی از اطلاعات و دانش‌ بشری است که به ارتباط بین غذا و سلامتی موجود زنده می‌پردازد و با عواملی مانند بیولوژی، بیوشیمی، علوم رفتاری، علوم اجتماعی و بهداشت ارتباط دارد.

به عبارت دیگر علم تغذیه یک علم چند بعدی است و به همین دلیل دانشجوی این رشته باید اطلاعات جامع و گسترده‌ای در زمینه بیوشیمی ، بیولوژی، جامعه‌شناسی ، روانشناسی، بهداشت و شیمی مواد غذایی داشته باشد تا بتواند مهارتهای لازم را کسب کند. مهارتهایی که به دو بخش عمده رژیم درمانی و تغذیه جامعه تقسیم می‌شود. یعنی کارشناس این رشته هم باید بتواند که رژیم غذایی مناسب را برای درمان بیماری‌های مختلف ارائه دهد و هم توانایی شناسایی مشکلات تغذیه جامعه را داشته باشد و سپس بر اساس مشکلات موجود، برنامه‌های غذایی لازم را طراحی ، اجراء نظارت و ارزشیابی کند. همچنین ارتقای ارزش غذایی مواد غذایی مانند کنسرو ، کمپوت و … که در صنایع غذایی ایجاد می‌شود. بر عهده کارشناس این رشته است».

در حال حاضر این رشته در سه مقطع کارشناسی پیوسته، کارشناسی ارشد ناپیوسته و دکتری در کشور ارائه می شود. این رشته دارای دو گرایش عمده تغذیه بالینی و تغذیه انسانی است. تغذیه انسانی مشتمل بر اعضاء هیات علمی متخصص می باشند که کارآیی لازم را جهت آموزش علمی، عملی، حرفه ای و نیز پژوهش و نشر در زمینه علوم پایه تغذیه (بیوشیمی، تغذیه، فیزیولوزی تغذیه، …..) و علوم کاربردی تغذیه (تغذیه بالینی ….) در مقاطع تحصیلی مختلف دانشگاهی را دارا باشد.

با تاکید روز افزون بر پیشگیری از بیماریها توسط بهبود عادتهای غذائی ،‌ فرصتهای شغلی برای متخصصین تغذیه نیز رو به افزایش است. با افزایش جمعیت ونیز با مسن تر شدن بافت اجتماعی ، نیاز به این متخصصین در سراهای سالمندان ، مدارس ، زندانها ،‌ سازمانهای بهداشتی و مراکز بهداشت خانواده افزایش میابد. توجه عمومی به تغذیه و تاکید بر آموزش سلامتی و بهداشت باعث نیاز به این رشته بخصوص در زمینه مدیریتی میشود. این نیاز در مراکز خدماتی قراردادی غذائی و کلینیکها و مطبهای پزشکان نیز رو به افزایش است.

زمینه های اشتغال:

تا چند سال‌ پیش‌ فارغ‌التحصیلان‌ رشته‌ تغذیه‌ حتی‌ در بیمارستان‌ها جایگاه‌ مشخص‌ و تعیین‌شده‌ای‌ نداشتند اما در چند سال‌ اخیر بخصوص‌ از زمانی‌ که‌ به‌ کارشناسان‌ تغذیه‌ اجازه‌ مطب‌ داده‌ شده‌، این‌ رشته‌ در بیمارستان‌ها هویت‌ و جایگاه‌ تازه‌ای‌ پیدا کرده‌ است‌، اما متأسفانه‌ هنوز در بین‌ پزشکان‌ نقش‌ و اهمیت‌ کارشناسان‌ این‌ علم‌ روشن‌ نشده‌ است‌. در حالی‌ که‌ باید همکاری‌ تنگاتنگی‌ بین‌ پزشکان‌ و متخصصان‌ تغذیه‌ وجود داشته‌ باشد و در واقع‌ هرجا که‌ یک‌ پزشک‌ متخصص‌ غدد، قلب‌ و عروق‌ یا کلیه‌ حضور دارد، باید در کنارش‌ یک‌ متخصص‌ تغذیه‌ باشد. چون‌ پزشک‌ فقط‌ لیست‌ غذاها یا مواد غذایی‌ که‌ بیمار نباید بخورد، تعیین‌ می‌کند اما کارشناس‌ تغذیه‌ می‌گوید که‌ یک‌ بیمار چگونه‌ و چقدر باید بخورد تا هم‌ مواد غذایی‌ مورد نیاز به‌ بدنش‌ برسد و هم‌ رژیم‌ غذایی‌ را حفظ‌ کند.

بخش تغذیه بیمارستانها، مسؤولیت فنی کارخانجات تولید مواد غذایی، همکاری در کلینیک‌های رژیم درمانی با همکاری پزشکان غدد داخلی، همکاری در تعیین رژیم برای گروههای مختلف از جمله ورزشکاران، بیماران خاص، کارگران و. . . مشغول به کار هستند.

 بطور کلی می‌توان گفت فارغ‌التحصیلان دوره کارشناسی این رشته از توانائی‌ها و مهارت‌های زیر برخوردارند:

* برنامه ریزی غذایی برای بیماران در بیمارستانها و مراکز بهداشتی.

 * شرکت در فعالیت‌های تغذیه‌ای مراکز همگانی.

 * بررسی و تحقیق و آموزش مطالب مربوط به تغذیه در واحد‌های آموزشی و تحقیقاتی.

 * انجام خدمات تغذیه‌ای برای واحدهای دست‌اندرکار تغذیة جامعه.

 * تنظیم و اجرای برنامه‌های آموزش تغذیه عمومی.

* تنظیم یک رژیم غذایی مناسب برای افراد چاق و لاغر و افراد مبتلا به بیماریهای خاص از جمله بیماریهای کلیوی، دیابتی، نقرس و. . .

سم شناسی

 مقدمه:

 سم شناسی علمی است چند جانبه که نیاز به تحقیق و مطالعه دقیق در همه ابعاد آن( پایه ، بالینی ، محیط زیستی و دارویی و پزشکی قانونی ) احساس می شود. ماموریت اصلی تربیت دانش آموختگانی است که می توانند درنظام های بهداشتی ، پژوهشی و خدماتی مربوط به سموم انجام وظیفه کنند.

با تربیت این نیروها ، تشخیص و اندازه گیری سموم و داروها در مایعات بیولوژیک و غیربیولوژیک و امور مربوط به سم شناسی قانونی و پیشگیری از مسمومیتها زیر نظر متخصصین سم شناسی مقدور خواهد بود.

همچنین امید می رود با اجرای موفق این برنامه آموزشی سطح علمی این رشته ارتقا یافته و در حد استانداردهای بین المللی باشد و کشور و جامعه را با پیشرفت های علمی هماهنگ نماید.

از فارغ التحصیلان این رشته انتظار می رود اطلاعات کافی در جنبه های مختلف علم سم شناسی در سطح عمومی داشته باشند و نیازهای جامعه را در این ارتباط حل نماید.

در دنیای در حال تغییر و تحول و پیشرفت ، کارشناسان ارشد سم شناسی نقش موثر و کار آمدی در پاسخ گویی به نیازهای در حال تحول خدمات بهداشتی جامعه در همکاری با متخصصین گروه پزشگی خواهندداشت. همچنین امید می رود با اجرای موفق این برنامه آموزشی سطح علمی در این رشته ارتقا یافته و در حد استانداردهای بین المللی باشد و کشور و جامعه را با پیشرفت های علمی هماهنگ نماید. مطابق استانداردهای بین المللی ، کارشناسان ارشد سم شناسی باید جایگاه های مورد نیاز در مراکز مختلف پژوهشی و خدماتی جامعه را کسب نمایند. از جمله می توان به خدمات د رصنایع داروسازی سازمان حفاظت محیط زیست ، آتش نشانی ، شهرداری ، آزمایشگاههای تشخیص طبی بیمارستانها ، صنایع و … نام برد. روشهای شناسایی و تعیین مقدار غلظت داروها و سموم در خون و مایعات بیولوژیک به تحول نیاز دارد. عوارض مزمن سموم شیمیایی و آفت کش ها و همچنین آثار مزمن سلاح های شیمیایی متحول گردند و از همه روشهای رایج داخل و خارج بدنی از جمله تکنیکهای بیوشیمیایی ، سلولی و مولکولی جدید باید استفاده گردد.

لذا امید می رود که این رشته بتواند لااقل درده سال آینده جایگاه واقعی خود را از لحاظ رفع نیازها،حرفه وابسته در سطح ملی کسب نماید.

زمینه های اشتغال:

 دانش آموختگان علم سم شناسی ،نقش پژوهشی و خدماتی در حیطه علم سم شناسی را در سطوح عمومی خواهند داشت. از جنبه پژوهشی می توانند در انجام تحقیقات بنیادی و کاربردی در سم شناسی و علوم مرتبط در مراکز تحقیقاتی و موسسات مرتبط کوشا باشند. در قسمت تحقیقات بنیادی می توان به بررسی مکانیسم ها ی بیوشیمیای ، سلولی و مولکولی اثرات سموم با استفاده از نوآوری و برپایی متدهای تحقیقاتی جدید اشاره نمود . در قسمت کاربردی باید با تشخیص بموقع مشکلات مرتبط به سم شناسی در جامعه به انجام پژوهشهای لازم برای رفع آن نیاز ها اقدام نمایند.مثلا ارزیابی ریسک تماس با سموم و مشخص نمودن آثار و عوارض آنها و پیشگیری از آثار زیانبار سموم در سطح پایه و بالینی از جمله پژوهشهای کاربردی در این رشته هستند. در قسمت خدماتی می توانند درامور سم شناسی و تعیین غلظت خونی داروها در آزمایشگاه ها فعالیت نمایند. همچنین در مراکز سم شناسی قانونی در تشخیص و شناسایی سموم همکاری کنند. بعلاوه در سازمانها و موسسات مرتبط باعلم سم شناسی بر حسب نیاز به امور سم شناسی مشغول باشند.

ویروس شناسی

   مقدمه:

رشته ویروس شناسی پزشکی شاخه ای از علوم پایه پزشکی است که در آن دانشجویان طی دوره آموزش، ویژگی ویروس‌ها – تشخیص آزمایشگاهی بیماریهای ویروسی – روش کنترل و پیشگیری از آنها را کسب می‌نمایند تا توانایی انجام فعالیتهای پژوهشی و تشخیصی و خدمات مربوطه را فرا گیرند

 باتوجه به مبانی الهی و دینی در جامعه ما، ارزشهای اخلاقی و اعتقادی اجزاء لاینفک آموزش در رشته ویروس‌شناسی پزشکی می‌باشند. فلسفه رشته متکی بر آموزش و کسب مهارتهای بالینی بوده و در همین راستا برای حفظ حقوق بیماران صرف نظر از سن، جنس، رنگ، نژاد، فرهنگ و مذهب آنها ارزش قائل است و با عنایت به کرامت انسانها به سلامتی جسمی، روحی و اجتماعی بیمار اهمیت می‌دهد.

دانشجویان و دانش آموختگان این رشته با تأکید به عدالت اجتماعی و برابری انسانها، در جهت شناخت و غلبه بر دشواریهای مبتلا به انسانها از حیث مقابله با ویروسهای ناشناخته براساس وظایف تعیین شده خدمات مطلوبی را ارائه می‌کنند و در کنار اساتید در آموزش دانشجویان ایفاء نقش می‌نمایند.

اهداف کلی رشته: :(Aims)

شامل تربیت فراگیرانی است که بتوانند:

الف – با استفاده از آموخته‌هایشان در امور آموزشی مربوط به دانشجویان همکاری نمایند.

ب – با مشارکت در انجام پروژه‌های تحقیقاتی در زمینه ویروس شناسی تحت نظر اساتید انجام وظیفه نمایند.

ج – در انجام آزمایشات تشخیص بیماریهای ویروسی در مراکز بهداشتی و درمانی اقدام نمایند.

د – در امر هدایت و راهنمایی جامعه در جهت کاربرد اصول پیشگیری و کنترل بیماریهای ویروسی ایفای نقش نمایند.

 زمینه های اشتغال:

 دانشجویانی که این دوره آموزشی را طی می کنند می توانند در صورت داشتن شرایط لازم در موسسات آموزش عالی به امر تدریس و تحقیق پرداخته همچنین ضمن کمک به امر برنامه ریزی در موسسات و مراکز درمانی و بهداشتی یا مراکز تحقیقاتی انجام وظیفه نمایند.

بهداشت محیط

 مقدمه:

 علم بهداشت محیط به رفاه انسان، تأثیر متقابل انسان بر محیط زیست ومسایل فنی و مدیریتی مربوط با اینها برای بهبود محیط زیست انسان از نقطه نظر بهداشت می‌‌پردازد. زیر شاخه‌های بهداشت محیط شامل بهداشت آب ، تصفیه خانه‌های آب و فاضلاب، آلودگی هوا، مواد زائد جامد، بهداشت پرتو و غیره می‌‌باشد.

 بهداشت محیط علم و فن کنترل عواملی از محیط زیست که به هر نحوی از انحاء می‌‌توانند در رفاه، وسلامت جسمی، روحی و اجتماعی فرد تأثیر داشته باشد. .

 در این تعریف محیط زیست شامل “هر آنچه غیر از خود فرد” می‌شود علاوه بر آن باید به مسئله رفاه و سلامتی نیز دقت نمود که بهداشت محیط شامل هر دو می‌شود .علاوه بر اینکه عواملی که در حال حاضر تأثیر دارند یا در آینده تأثیر گذار خواهند بود نیز توسط علم بهداشت محیط بررسی و کنترل می‌‌گردند. بهداشت محیط امروزه به عنوان یکی از رشته‌های دانشگاهی تدریس می‌شود.

در این رشته چهار محور اصلی شامل موضوعات بسیار مختلف و متنوع در زمینه آب، فاضلاب، هوا و زباله می باشد. در کنار این مطالب دانشجویان رشته‌های بهداشت محیط با موضوعات دیگری مانند بهداشت پرتوها، انواع گندزدایی گندزداها، انواع روش‌های بهسازی محیط، بهداشت مواد غذایی، بهداشت حرفه‌ای، حشره شناسی، سموم ،کاربرد موتور تلمبه ، حفاری چاه ، میکروبیولوژی آب و فاضلاب ، اصول هیدرولیک ، نقشه برداری و نقشه کشی و غیره آشنا می‌‌شوند.

این رشته در مقطع کارشناسی ارشد دارای مدرک مهندسی بوده و دانشجویان در این مقطع تبحر خاصی در طراحی تصفیه خانه‌های اب و فاضلاب و نیز مدیریت مواد زائد جامد کسب می‌‌کنند. رشته بهداشت محیط تا مقطع دکترای تخصصی در دانشگاههای ایران وجود دارد و ارتباط بسیار نزدیکی با مهندسی محیط زیست دارد.

زمینه های اشتغال:

رشته‌ بهداشت‌ محیط‌ دارای‌ سه‌ جنبه‌ بیولوژی‌، شیمی‌، فیزیک‌ و ریاضی‌ است‌ و دانشجوی‌ بهداشت‌ محیط‌ در صورت‌ علاقه‌مندی‌ به‌ هر یک‌ از زمینه‌های‌ فوق‌ می‌تواند در این‌ رشته‌ موفق‌ گردد.برای‌ مثال‌ کارشناس‌ بهداشت‌ محیط‌ که‌ به‌ دروس‌ فنی‌ به‌ ویژه‌ مکانیک‌ سیالات‌ علاقه‌مند است‌، می‌تواند در زمینه‌ طراحی‌ تصفیه‌ خانه‌ها فعالیت‌ کند. کارشناس‌ علاقه‌مند به‌ بیولوژی‌ نیز می‌تواند در زمینه‌ انتقال‌ بیماری‌ها به‌ انسان‌ توسط‌ فاکتورهای‌ زیست‌ محیطی‌ مطالعه‌ و تحقیق‌ کند و فردی‌ که‌ به‌ شیمی‌ علاقه‌مند است‌ می‌تواند در زمینه‌ فرآیندهای‌ مختلف‌ اعم‌ از فرآیند تصفیه‌ آب‌ یا فاضلاب‌ فعالیت‌ نماید. درواقع‌ این‌ رشته‌ می‌تواند طیف‌ گسترده‌ای‌ از داوطلبان‌ را که‌ دارای‌ علایق‌ و توانمندی‌های‌ متفاوتی‌ هستند، جذب‌ خود کند. قابل‌ ذکر است‌ که‌ زمینه‌های‌ فوق‌ بیشتر در کارشناسی‌ و مقاطع‌ بالاتر مطرح‌ می‌شود و در مقطع‌ کاردانی‌ که‌ جنبه‌ کاربردی‌ دارد، آنچه‌ مهم‌ است‌ علاقه‌مندی‌ به‌ حفظ‌ بهداشت‌ محیط‌ و آموزش‌ این‌ مسأله‌ به‌ عموم‌ مردم‌ است.

هدف نهایی برنامه‌ریزی نیروی انسانی بهداشتی داشتن تعداد کافی نیروی انسانی کارآمد و باکیفیت در تمامی رشته‌های بهداشتی مورد نیاز است که بطور متناسب از نظر جغرافیایی، نوع، حرفه، تخصص، جنس و … در نقاط مختلف کشور توزیع گردند و تحت نظر مدیریتی صحیح و کارآمد به خدمت گرفته شوند در بحث نیروی انسانی, همواره مسأله عدم تعادل و توازن خودنمایی می‌نماید. عدم توازن نیروی انسانی بهداشتی عبارت است از اختلاف بین تعداد، انواع، عملکرد، توزیع و کیفیت کارکنان بهداشتی از یک سو و نیازهای جامعه به خدمات ایشان و توانایی جامعه و دست‌اندرکاران در اشتغال، پشتیبانی و حفظ و نگهداری این نیروها. عدم تعادل در نیروی انسانی بهداشتی پدیده‌ای ناخوشایند و پیچیده است که می‌تواند از نظر تعداد، از لحاظ کیفیت و از نقطه نظر توزیع (توزیع جغرافیایی، شغلی و یا تخصصی، مؤسساتی و یا از نظر جنسی) بطور نامتعادل انجام گیرد. طبیعی است که تربیت کادر بهداشتی به میزانی بیش از نیاز برآورد شده کشور، اتلاف هزینه عمومی است.

بهبود سطح بهداشت روز به روز به عنوان عاملی در پیشبرد توسعه اقتصادی، ارزش می‌یابد. یکی از دلایل این مدعا, دیدگاه موسوم به «سرمایه انسانی» است که در آن گفته می‌شود افزایش توانایی‌های هر انسان خصوصاً در زمینه بهداشت و آموزش به عنوان عامل افزایش بازده عمل می‌کند. یکی از جنبه‌های مهم افزایش توانایی‌های انسان از طریق آموزش و تربیت نیروهای کارآمد انسانی با تخصص‌ها و مهارت مورد نیاز بهداشتی است. این امر تحقق نمی‌یابد مگر با برنامه‌ریزی جامعی که در آن جنبه‌های مختلف کمی، کیفی و مدیریت استفاده از نیروهای مذکور لحاظ شده باشد. بطور کلی رشته‌های مختلف بخش بهداشت و درمان نقش بسزایی در ارتقای سطح بهداشت جامعه‌ایفا می‌کند. در ایران, سالیانه دانشگاه‌ها پذیرای تعداد زیادی از جوانان, به منظور ادامه تحصیل در رشته‌های مختلف بهداشتی می‌باشند. منابع زیادی از طرف دولت و خانواده‌ها صرف آموزش، ایجاد مهارت، امور رفاهی و هزینه تحصیلی این افراد می‌گردد. سرمایه‌ای هنگفت برای ساخت و ساز فضاهای فیزیکی، آزمایشگاهی، کارگاهی، ایجاد فضاهای خوابگاهی، ورزشی و نظایر آن به مصرف می‌رسد. این جوانان که حسب مورد از نخبگان جامعه می‌باشند, طی دوران تحصیلات دانشگاهی مدت زمانی بین ۳ تا ۷ سال از بهترین سال‌های مفید عمر خود را در محیط دانشگاه و به تحصیل علم سپری می‌نمایند.

متأسفانه در دهه اخیر شاهد وجود گروهی از دانش‌آموختگان رشته‌های مختلف هستیم که بدون توجه به نیازها و پتانسیل‌های موجود جامعه برای جذب، وارد بازار کار شده‌اند که بلاتکلیف می‌باشند. نرخ بی‌کاری در جامعه به ۱۴ درصد می‌رسد که در میان آنها, بی‌کاران دانش‌آموخته دانشگاه‌ها یعنی قشری که جامعه برای بهره‌وری بیشتر، برایشان هزینه‌های قابل ملاحظه‌ای نموده است, نرخی نزدیک به بیست درصد را به خود اختصاص داده‌اند. این نرخ رشد, علائم هشدار دهنده‌ای را نشان می‌دهد که به راحتی نمی‌توان از کنار آن گذشت. چنین حالتی در رشته‌های بهداشتی و درمانی که در آنها بکارگیری و وجود نیروهای متخصص از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است نیز وجود دارد. بدیهی است که گسترش ابعاد آن باعث سرخوردگی و عدم امنیت شغلی این دانش‌آموختگان شده است و منجر به هدر رفتن سرمایه‌های مادی و معنوی کشور می‌گردد. مهاجرت قشر تحصیل‌کرده جامعه و تهی شدن جامعه از وجود نخبگان, موضوعی است که عوامل مذکور را تشدید می‌کند.

در مورد فرصت های شغلی رشته بهداشت محیط اگر جامعه و حکومت به بهداشت و سلامتی اهمیت دهد ، فرصت های شغلی این رشته بسیار زیاد خواهد بود اما متاسفانه در کشور ما توانمندی های متخصصان بهداشت محیط ناشناخته مانده و از همین رو فرصت های شغلی
فارغ التحصیلان این رشته به طور کاذب کم شده بود .

برای مثال در کشورهای پیشرفته در هر بیمارستانی یک تیم از کارشناسان بهداشت محیط فعالیت می کند اما در برخی از بیمارستان های کشور ما حتی یک متخصص بهداشت محیط نداریم .

اما با ارائه برنامه های دولت نهم و رویکرد مناسب این دولت نسبت به بهداشت باید در انتظار آینده ای با فرصت های شغلی بهتر نسبت به قبل باشیم .

یک فارغ التحصیل توانمند بهداشت محیط می تواند در وزارت بهداشت – درمان و آموزش پزشکی و در شهرداری ها ، سازمان آب و فاضلاب، شرکت های خصوصی طراحی تصفیه خانه آب و فاضلاب و سازمان حفظ محیط زیست فرصت های شغلی مناسبی داشته باشد.

بیوشیمی بالینی

 مقدمه:

 بیوشیمی یعنی مطالعه موجود زنده از نگاه شیمی. ابتدا به انواع مولکولهای تشکیل دهنده بدن اعم از ماکرومولکول و میکرومولکول ها می پردازد و بعد به واکنش ها و تبدیلات این مولکولها به هم مانند متابولیسم بدن می پردازد. در بیوشیمی بالینی بیشتر تاکید روی بیماریهای است که بواسطه انجام نگرفتن صحیح واکنش ها بوجود می آیند. از بیماریهای معمولی مثل دیابت ، چربی خون ، تا بیماریهایی مثل یرقان و انواعی از سرطان ها.

یکی از کاربرد های بیوشیمی بالینی تشخیص آزمایشگاهی بیماریها از روی کم و زیاد شدن بعضی از مولکولها در مایعات بدن مثل خون می باشد.

آموزش بهداشت

مقدمه:

جهت پیشبرد برنامه های بهداشتی، وجود دوره‌های آموزش بهداشت ازجمله  ضروریاتی است که بتوان به اهداف بهداشت که سلامتی جامعه است، رسید.

هدف از دوره کارشناسی ارشد آموزش بهداشت تربیت افرادی است که ‌بتوانند با کسب مهارتهای لازم به اجرای برنامه های آموزش بهداشت و بالا بردن سطح اطلاعات بهداشتی جامعه بپردازند.

طول دوره کارشناسی ارشد آموزش بهداشت ۲ سال است و نظام آموزشی آن مطابق آئین نامه آموزشی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی مصوب شورایعالی برنامه ریزی می‌باشد. دروس بصورت نظری و نظری عملی خواهد بود و بعلاوه دانشجویان ملزم به گذرانیدن یک واحد پروژه و کارورزی خواهند بود.

کسانی که دوره کارشناسی ارشد آموزش بهداشت را به پایان می‌رساند دارای توانائی‌های زیر می‌باشند:

*درصورت داشتن صلاحیت لازم می‌توانند به امر تدریس دروس آموزش بهداشت در سطوح مختلف اشتغال ورزند.

*ارائه و انجام طرحهای تحقیقاتی در زمینه‌های آموزش بهداشت

*بررسی و شناخت عادات، آداب و رفتار مردم در ارتباط با مسائل بهداشتی.

*ارائه طرح، اجرا و ارزشیابی برنامه های آموزش بهداشت.

*ارائه طرح در جهت تهیه وسائل کمک آموزشی از قبیل اسلاید، پوستر و… در زمینه‌های آموزش بهداشت.

آموزش بهداشت و محتوای آن در حقیقت با تمام رشته های بهداشتی ارتباط دارد بدون آموزش بهداشت مشارکت مردم که گیرندگان اصلی خدمات بهداشتی و درمان هستند میسر نخواهد شد. همچنین موفقیت برنامه‌های بهداشتی، شاخص‌های تغییر آگاهی رفتار و عملکرد مردم سنجیده می‌شود واین تغییر و دگرگونی بدون پرداختن به آموزش بهداشت و درک اهمیت سرنوشت ساز آن میسر نخواهد شد.

اقتصاد بهداشت

 مقدمه:

 گستردگی پیچیدگی و هزینه بری خدمات و سازمان‌های بهداشتی و درمانی از یکسو و تخصصی شدن علوم مختلف از سوی دیگر منجر به ایجاد رشته اقتصاد بهداشت در کشورهای پیشرفته است. تخصیص و صرف اعتبارات مالی به صورت معقول و اقتصادی تر همراه با افزایش کارآیی و اثربخشی خدمات بهداشتی و درمانی در جامعه لزوم تربیت نیروی انسانی متخصص در زمینه اقتصاد بهداشت و درمان را برای نظام بهداشت و درمان کشور بارز می‌سازد.

 دوره کارشناسی ارشد اقتصاد بهداشت به گونه‌ای طراحی شده است که دانش آموختگان آن بتوانند با توجه به شرایط و موقعیتهای موجود کشور در زمینه های گوناگون، مسئولیت های طراحی مدل های اقتصاد بهداشت و ارزیابی‌های جامع پروژه‌های بهداشتی را برعهده بگیرند. زیر بنای تئوریک این دوره نه تنها باعث ارتقای سطح دانش اقتصاد بهداشت در کشور خواهد شد، بلکه پشتوانه مناسبی است در جهت تدوین و بررسی الگوهای اقتصاد بهداشت متناسب و بهبود نظام برنامه ریزی کشور در این زمینه. انجام مشاوره و پذیرش مسئولیت در زمینه های سیاستگزاری، طراحی استراتژی و مدیریت توسعه نظام بهداشت – درمان و همچنین انجام مطالعات تطبیقی و شناخت فنون نوین در پیشبرد سطح اقتصاد بهداشت در ایران، از جمله مهمترین قابلیتهای فارغ التحصیلان این دوره به شمار می‌آید. هدف اصلی دوره به طور خلاصه، گسترش دانش (اقتصاد بهداشت) و تربیت متخصصان و پژوهشگرانی است که ضمن شناخت بنیادهای نظری علم اقتصاد و مسایل بهداشت و درمان، مهارت لازم را برای فعالیت گوناگون آموزشی، پژوهش و خدماتی در زمینه بهداشت و درمان کسب نموده باشند. آنچه مسلم است موضوع نیاز اساسی به خبرگان اقتصاد بهداشت در راه دستیابی به یک «نظام ملی» بهداشت و درمان می‌باشد که در کنار سایر تخصصهای لازم در این زمینه باید به تهیه و ارزیابی یک الگوی «پایدار» (به مفهوم فراگیر آن) تلاش ورزند.
طول دوره کارشناسی ارشد اقتصاد بهداشت دو سال است. به طور کلی دوره را می‌توان به سه مرحله به هم پیوسته تقسیم کرد در مرحله نخست دانشجویان دروس مشترک را به صورت اجباری می‌گذرانند و در مرحله دوم در گرایش‌های مورد علاقه خود به تحصیلات خویش ادامه می‌دهند. در مرحله پایانی، موضوع انتخاب و انجام پروژه تحقیقاتی به عنوان پایان نامه دوره کارشناسی ارشد دنبال خواهد شد. هدف اصلی در این مرحله، انجام یک کار اصلی، جدید و تخصصی می‌باشد که متناسب با تمایل دانشجو و نیازهای بخش اقتصاد بهداشت کشور بوده و هم چنین هم راستا با دانش و مهارتهای فنی – نظری فرا گرفته طی دوره باشد.

دوره کارشناسی ارشد اقتصادی بهداشت به صورت تمام وقت بوده و نظام آموزشی آن مطابق با آیین نامه و مصوبات شورای عالی

 برنامه ریزی آموزش عالی می‌باشد.

از آنجا که دامنه اقتصاد بهداشت از چارچوبهای صرفاً «تئوریک» تا زمینه‌های به شدت «کاربردی» را در بر می‌گیرد و باتوجه به اولویتهای خاص این رشته در شرایط کنونی کشور، گرایشهای سه گانه زیر طراحی گردیده است:

- سیاستگزاری و برنامه ریزی بهداشت و درمان

- توسعه بهداشت و درمان

- اقتصادسنجی بهداشت و درمان

داوطلبان ورود به دوره کارشناسی ارشد اقتصاد بهداشت، باید ضمن دارا بودن شرایط کلی ورود به دوره‌های آموزش عالی کشور شرایط خاص زیر را نیز احراز کنند:

دارا بودن مدرک کارشناسی در یکی از رشته های گروه پزشکی، اقتصاد، مدیریت، حسابداری، مهندسی پزشکی و دکترای حرفه‌ای پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، دامپزشکی.

زمینه های اشتغال:

فارغ التحصیلان این رشته می‌توانند در تمامی سطوح ساختار نظام بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعم از واحدهای وزارت متبوع، سازمان های وابسته، دانشگاههای علوم پزشکی کشور و بیمارستانهای وابسته، شبکه بهداشت و درمان کشور، و حتی بخش غیردولتی خدمات بهداشتی و درمانی به خدمت اشتغال ورزند. نقش این فارغ‌التحصیلان در هرکجا که به سیاست گذاری، برنامه ریزی و بهبود و توسعه امور مالی و اقتصاد نظام بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور مربوط می‌شود، بارز است. لذا فارغ‌التحصیلان این رشته قادر خواهند بود در سطح گسترده‌ای در صرفه‌جویی‌های اقتصادی و اتخاذ سیاست‌ها و تدابیر مالی و اقتصادی واحدها و مراکز بهداشتی و درمانی و همچنین در آینده نگری ها و برنامه ریزی های آتی این نظام مؤثر باشند.

 جای شک نیست که ارائه خدمات بهداشتی و درمانی نوین و پیشرفته سرمایه‌های کلانی را می‌طلبد و چنانچه این امر در قالب منطق علمی و اقتصادی و بهره گیری از دانش نوین اقتصاد بهداشت و درمان صورت نپذیرد، به اصراف و تبذیر و گران تر شدن خدمات بهداشتی و درمانی در جامعه منجر می‌گردد. بهرحال، گسترش چشمگیر و مراکز و شبکه بهداشت و درمان کشور طی دو ماهه اخیر و تداوم این گسترش در آینده، نیاز به تربیت و بکارگیری متخصان اقتصاد و بهداشت و درمان را اجتناب ناپذیر می‌نماید.

 انتظار می‌رود که فارغ التحصیلان این رشته در مقطع کارشناسی ارشد بتوانند در برنامه‌ریزی مالی، توسعه نظام بهداشت و درمان، تخصیص اعتبارات بهداشتی و درمانی، محاسبه هزینه‌ها، تحلیل هزینه و فایده، تقلیل هزینه های بهداشتی و درمانی، افزایش کارآیی و اثربخشی خدمات بهداشتی و درمانی کشور به نحو شایسته‌ای مؤثر باشند.

فیزیک پزشکی

 مقدمه:

 فیزیک پزشکی (Medicale Physics) فیزیک پزشکی به معنی کاربرد فیزیک در حرفه پزشکی است، مانند رادیوگرافی ، سونوگرافی ، بینایی‌سنجی و غیره. چون بیوفیزیک به معنی فیزیک حیات است، فیزیک پزشکی درباره فیزیک حیات بشر بحث می‌کند. مانند گردش خون ، آناتومی گوش ، آناتومی چشم و غیره. از طرفی بکارگیری اصول و قوانین این گروههای علمی در طرح‌ریزی و یا ساختن یک سیستم ، به ترتیب مهندسی پزشکی و بیومهندسی نامیده می‌شود. تاسیس دوره‌های آموزشی مهندسی پزشکی و بیومهندسی از ضروریات یک جامعه پشرفته است. از طرف دیگر ، آموزش فیزیک و بیوفیزیک پزشکی ، مقدم بر آموزش تکنولوژی و یا مهندسی پزشکی است. به عبارت دیگر ، می‌توان چنین بیان کرد که فیزیک پزشکی ، ابزاری بسیار قوی و قدرتمند است که می‌تواند در اختیار پزشکان و مهندسان پزشکی قرار گیرد. در واقع در سایر رشته‌های مهندسی نیز تقریبا همین شرایط حاکم است. به‌عنوان مثال ، در فیزیک الکترونیک ساختار قطعات الکترونیکی به ‌دقت مورد بررسی قرار می‌گیرد. حال آنکه در مهندسی الکترونیک بیشتر کاربرد این قطعات مورد تاکید قرار می‌گیرد. ضرورت آشنایی با فیزیک پزشکی امروزه به ‌واسطه پیشرفت سریع تکنولوژی و افزایش روزافزون دستگاهها در بیمارستانها و کلینیکها نه تنها وجود هزاران مهندس پزشکی در جامعه ما مورد نیاز است، بلکه پزشکان و پیراپزشکان باید در زمینه نگهداری از دستگاهها نیز توانا باشند و لازمه این امر نیز آشنایی با فیزیک پزشکی است. عواقب بی‌‌توجهی به فیزیک پزشکی بی‌توجهی به اصول فیزیکی حاکم بر کار تشخیص و درمان ، باعث تشدید بیماری ، اتلاف وقت و سرمایه ملی و بالاخره اتلاف جان بیماران خواهدشد. به ‌عنوان مثال ، می‌توان از بی‌دقتی در اندازه‌گیری مواد رادیواکتیو مصرفی در بخش پزشکی هسته‌ای یاد کرد که گاهی باعث نمایش نادرست تصویر ارگان مورد آزمایش می‌شود. اگر بخواهیم تمام ناهماهنگی ها و گرفتاری‌های حاصل از ناآگاهی از فیزیک پزشکی را بیان کنیم، شاید چندین مقاله نیز کفایت نکند. فواید آشنایی پزشکان و پیراپزشکان با فیزیک پزشکی برای انجام صحیح کارهای تشخیصی و درمانی و جلوگیری از آسیبهای وارده به بیماران و حفظ و حراست دستگاهها ، باید به فیزیک مربوطه تسلط داشته‌ باشیم. بدین معنی که همه فارغ‌التحصیلان رشته‌های پزشکی و پیراپزشکی باید به اصول فیزیک پزشکی آشنایی کافی پیدا کنند، تا به نگهداری از دستگاهها و انجام صحیح کار با آنها توانایی داشته ‌باشند. در این صورت نه‌ تنها احتیاج ما به مهندسی پزشکی بصورت روزافزون احساس نمی‌شود، بلکه از آسیب‌دیدن دستگاهها و خرید دستگاههای ناخواسته جلوگیری خواهد شد.

با توجه به کاربردی که علوم در بهینه‌سازی زندگی بشر دارد، توجه اندیشمندان و نخبگان دنیا به پیشرفت و ترقی شاخه‌های مختلف علمی معطوف شده است. لذا در حال حاضر شاهد پیشرفت وسیع تکنولوژی هستیم. هر روز وسایل جدید و پیشرفته‌تری ساخته می‌شوند که نسبت به وسایل قبلی از کارایی بیشتری برخوردار هستند. بوجود آمدن وسایل پیشرفته و استفاده از آنها نیازمند تربیت افراد متخصص در این زمینه است.

به بیان دیگر ، هر روز وسایل مختلف پیشرفته‌ای در علم پزشکی بوجود می‌آیند. مثلا چاقوی لیزری ، چاقوی پلاسمایی و … چند نمونه از این موارد فوق‌العاده زیاد هستند. اما برای استفاده بهینه از این وسایل و جلوگیری از صدمات جانبی آنها که جان بیمارانی را که بوسیله این ابزار مورد درمان قرار می‌گیرند، وجود متخصصین فیزیک پزشکی ، امری اجتناب ناپذیر است. بنابراین باید در این زمینه سرمایه‌گذاری بیشتری انجام شده و نسبت به تربیت چنین افرادی اقدام شود، تا ما نیز در آینده بتوانیم از این حیث به خودکفایی برسیم و شاهد هیچگونه آسیبی ناشی از استفاده نادرست این ابزارها نباشیم.

زمینه های اشتغال:

 بعضی از دانشگاه ها برای هیئت علمی هنوز هم فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد فیزیک پزشکی را استخدام می کنند. البته گرایش به PhD بیشتر شده است.

در بخش رادیوتراپی بیمارستان هم می توانند فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد فیزیک پزشکی در صورتی که پایان نامه شان طوری بوده باشد که با کارهایی که در این بخش انجام می شود آشنا شده باشند، می توانند به عنوان فیزیسیست استخدام شوند.

در مرکز تحقیقات علوم و تکنولو‍ژی در پزشکی چندین فارغ التحصیل ارشد فیزیک پزشکی در حال حاضر مشغول به کار هستند.

نظر دهید

نشانی ایمیل و تلفن شما منتشر نخواهد شد.

*

.