• کاربران حاضر: 1
  • بازدید امروز: 445
  • بازدید دیروز: 710
  • بازدید هفته: 3305
  • تاریخ به‌روزشدن سایت: دسامبر 17, 2014

آشنایی با رشته های کارشناسی ارشد – مجموعه علوم پایه

موسسه سنجش و دانش مشهد

مجموعه زمین شناسی

کد (1201)

 گرایش های رشته زمین شناسی

1- زمین شناسی مهندسی (Engineering Geology):

زمین شناسی مهندسی ضمن بررسی تاثیر «محیط زمین شناسی» بر سازه‌های مهندسی یا زمین شناسی مهندسی ، راه‌حلهای مناسبی جهت کاهش یا برطرف نمودن خطرات احتمالی ارائه می‌دهد. باید توجه داشت که محیط زمین شناسی اطراف یک سازه به دو صورت با آن در ارتباط است.

یکی توسط مصالح زمین شناسی ، یعنی سنگ ، خاک و آب ، دیگری فرآیندها و مخاطرات زمین شناسی مثل سیل ، زمین لرزه ، حرکات دامنه‌ای و مانند آن. برخی از مولفین زمین شناسی مهندسی را سهوا به جای «ژئوتکنیک» به کار می‌برند. بطور کلی زمین شناسی مهندسی توسط روشهای اکتشافی متنوع تاثیر محیط زمین شناسی اطراف را بر سازه مهندسی یا پروژه عمرانی تعیین می کند. همچنین نقش احداث سازه را در تحریک و تغییر رفتار زمین مشخص می سازد.

2- سنگ شناسی رسوبی-رسوب شناسی:

سنگهای رسوبی ، از انباشت ذرات ناشی از خرد شدن انواع سنگهای دیگر بوجود آمده‌اند. این ذرات ، معمولا به کمک نیروی گراویته ، آب ، باد و یا یخ به محل جدید خود منتقل شده و در آنجا به ترتیبی جدید نهشته می‌شوند. برای مثال ، امواجی که به ساحل صخره‌ها برخورد می‌کنند، ممکن است که از این طریق ، ذرات ریگ و شن دریا کنار دیگری را در همان نزدیکی فراهم آورند. این نهشته‌های ساحلی اگر سخت می‌شدند، سنگی رسوبی تشکیل می‌یافت. یکی از مهمترین خاصه‌های سنگهای رسوبی ، لایه بندی رسوبات تشکیل دهنده آنهاست. مهمترین کاربرد رسوب شناسی در ارتباط با اکتشاف منابع طبیعی از قبیل نفت و گاز می‌باشد، در گذشته بیشتر کمپانیهای نفتی برای کشف مخازن در جستجوی تاقدیسها بودند، اما با پیشرفت زمان به این نتیجه رسیدند که علاوه بر نفتگیرهای ساختمانی ، نفتگیرهای چینه شناسی نیز از اهمیت خاصی برخوردار است.

3- زمین شناسی اقتصادی:
زمین شناسی اقتصادی شاخه‌ای از علم زمین شناسی است که پیرامون شرایط تشکیل مواد معدنی ، مورفولوژی و ریخت شناسی آنها ، بافت و ساخت آنها ، عوامل کنترل کننده پراکندگی مواد معدنی ، توجیه فنی و اقتصادی آنها و بالاخره تقسیم بندی ژنتیکی مواد معدنی بحث می‌کند. در رسیدن به اهداف فوق ، روشهای مختلف تجزیه مواد معدنی ، روشهای ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی و فرآوری مواد انجام می‌گیرد. همچنین در انجام پروژه‌های مختلف اکتشافی باید به مسائل زیست محیطی نیز دقت لازم را مبذول داشت.

4- زمین شناسی ساختمانی: (Structural Geology)

هر کسی که با زمین شناسی سر و کار داشته باشد، تشخیص می‌دهد که پوسته زمین در طی تاریخ زمین شناسی یک واحد ثابت و غیر متغیری نبوده است بلکه به کرات در برابر عوامل داخلی و خارجی در آن تغییر شکل ایجاد شده است. شاهد این مدعی وجود نواحی عظیم چین خورده یعنی سلسله کوههاست که در آن رسوبات و سنگهای دیگر فشرده شده و فرم آنها تغییر کرده است.

 عامل دیگر رسوبات دریایی است که اینک در قلل مرتفع کوهها دیده می‌شود و در برخی موارد هزاران متر از سطح دریا بالاتر قرار گرفته است و این خود ناپایداری قشر زمین را نشان می‌دهد. بطور کلی می‌توان گفت که زمین شناسی ساختمانی و تکتونیک ، درباره ساختهای مختلف سنگهای تشکیل دهنده پوسته زمین، چگونگی تشکیل و ارتباط آنها با عوامل داخلی زمین بحث می‌کند.

5- زمین شناسی نفت Petroleum Geology:

زمین شناسی نفت از زیر شاخه های علم زمین شناسی می باشد که به بررسی عوامل و شرایط مرتبط با تشکیل ذخایر هیدروکربنی می پردازد و با توجه به نیاز کشور به شناخت ذخایر جدید نفت و گاز حائز توجه خاص می باشد. چراکه اولین قدم در راه اکتشاف همان بررسی های زمین شناسی هستند اطلاعات ارائه شده در این بخش شامل بررسی عوامل و پارامترهای مرتبط در نحوه تشکیل نفت و گاز و سنگ منشأ، مهاجرت و عوامل دخیل در آن، سنگ مخزن، انواع آن و پارامترهای مرتبط با سنگ مخزن، سنگ پوشش و در نهایت به بررسی جایگاه نفت و گاز در زمین شناسی ایران و تشکیل نفت و گاز در مناطق مختلف و عوامل موثر در آن پرداخته شده است.

6- زمین شناسی زیست محیطی:

زمین شناسی زیست محیطی” از جمله شاخه های جدید زمین شناسی است که به همراه “زمین شناسی نواحی شهری”، نقش بسیار مهمی در ایمنی انسان و تامین منابع مورد نیاز او بازی می کند. نقش این دو شاخه آن قدر زیاد است که زمین شناسی یکی از مهمترین رشته های علوم پایه در قرن بیست و یکم نامیده می شود. در کشورهای پیشرفته ی جهان، تقریبا هیچ پروژه ای بدون تایید این دو شاخه ی علوم زمین امکان اجرا ندارد و اجرای هر پروژه ای منوط به دریافت مجوز مطالعات زمین شناسی زیست محیطی، زمین شناسی مهندسی و زمین شناسی نواحی شهری است. به همین دلیل و به منظور اشنایی خوانندگان، بخش هایی از مطالب استاندارد تهیه ی نقشه های زمین شناسی زیست محیطی در ادامه ارائه می شوند.

7- چینه و فسیل شناسی:

اصولا از روابط موجود بین طبقات سنگهای رسوبی بحث می‌کند. مطالعات چینه شناسی از یک طرف مبتنی بر شناخت توالی طبقات رسوبی در زمانهای مختلف زمین شناسی به منظور پی بردن به تاریخ حوادث زمین و تکامل موجودات بوده ، از طرف دیگر تغییرات جانبی رخساره‌ها در مکانهای مختلف را بررسی می‌نماید که به وسیله آن با وضع جغرافیایی گذشته زمین در هر زمان آشنا می‌شویم.

8- سنگ شناسی یا پترولوژی:

پترولوژی یا سنگ شناسی علم مطالعه سنگها است و کم و بیش به ساختارهای زمین نیز می پردازد. این علم محدود به مطالعه موادی است که در پوسته وجود دارد و قابل دسترس است اگرچه که نمونه هایی از شهاب سنگها را نیز توسط شبیه سازی در این علم مطالعه می نماییم. این علم به مطالعه انواع مختلف اتفاقاتی که از ابتدا برای منشا سنگ افتاده می پردازد و روابط فرایندهای زمین شناسی و تاریخچه آن را مورد بررسی قرار می دهد. سنگ شناسی همچنین بخش اصلی مطالعات زمین شناسی، عملکرد آنها و تاریخچه و پیدایش سنگها و نحوه اکتشاف آنها را نشان
می دهد. مطالعه سنگها از دو راه امکان پذیر است یکی از طریق مطالعه پوسته و دیگری از طریق مطالعه مدارک و شواهد قدیمی.

9- گرایش آب شناسی (hydrology).

هیدروژئولوژی دانشی است که از آب های زیرزمینی بحث می کند و به عنوان شعبه ای از زمین شناسی ، منشأ ، ترکیب ، خواص ، کیفیت ، گسترش و حرکت آب را در داخل قشرهای زمین مورد مطالعه قرار می دهد. به عبارتی «هیدرولوژی علم مطالعه آب کره زمین است و در مورد پیدایش ، چرخش و توزیع آب در طبیعت خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آب ، واکنش‌های آب در محیط و ارتباط آن با موجودات زنده بحث می‌کند بنابراین ملاحظه می‌شود که هیدرولوژی در برگیرنده تمامی داستان آب است. »

زمینه های اشتغال :

فارغ‌التحصیلان‌ مقطع‌ کارشناسی‌ رشته‌ زمین‌ شناسی‌ قادرند نقشه‌های‌ زمین‌ شناسی‌، معدنی‌ و جغرافیایی‌ را مطالعه‌ نموده‌ و اطلاعات‌ آن‌ را استخراج‌ نمایند و با گروه‌های‌ اکتشاف‌ معدن‌، آب‌یابی‌ و بهره‌ برداری‌ از آب‌های‌ زیرزمینی‌، همکاری‌ داشته‌ یا در کارهای‌ صحرایی‌ و کارگاهی‌ مهندسین‌ ژئوتکنیک‌ و ژئوفیزیک‌ فعالیت‌ داشته‌ باشند و کانون‌های‌ خطر همانند مناطق‌ زلزله‌خیز، آتشفشانی‌ و … را مشخص‌ نمایند. با توجه‌ به‌ توانایی‌هایی‌ که‌ فارغ‌التحصیلان‌ رشته‌ زمین‌شناسی‌ دارند، وزارتخانه‌های‌ صنایع‌ و معادن‌، نفت‌، نیرو، راه‌، جهاد کشاورزی‌، علوم‌ و آموزش‌ و پرورش‌ ، همچنین‌ شرکت‌ها و مؤسساتی‌ مانند ذوب‌آهن‌، سازمان‌ زمین‌ شناسی‌ کشور، شرکت‌های‌ مرتبط‌ با فعالیت‌های‌ سد سازی‌، آب‌یابی‌، حفر تونل‌، راهسازی‌، اکتشافات‌ آب‌ و نفت‌ و معادن‌، بخش‌های‌ مرتبط‌ با تهیه‌ نقشه‌های‌ زمین‌ شناسی‌ و معدنی‌، آزمایشگاه‌های‌ سنگ‌ شناسی‌ و زمین‌ شناسی‌ و در مجموع‌، کلیه‌ مراکزی‌ که‌ در ارتباط‌ با موضوع‌ زمین‌ فعالیت‌ می‌کنند، می‌توانند زمینه‌های‌ اشتغال‌ و فعالیت‌ فارغ‌التحصیلان‌ رشته‌ زمین‌ شناسی‌ باشند.

مجموعه ژئوفیزیک و هواشناسی

کد (1202 )

 مقدمه :

 ژئوفيزيك‏ به‏ مفهوم‏ عام‏ شامل‏ فيزيك‏ زمين‏، جو و اقيانوس‏هاست‏. علم ژئوفيزيك، بررسي پارامترهاي مختلف فيزيكي كره زمين است.

 معرفی گرایش های مجموعه ژئوفیزیک

ژئوالکتريک:

در اين گرايش به تعيين مقاومت ظاهري لايه‌هاي مختلف زمين و تعيين جنس آن‌ها مي پردازند. اين کار از طريق اختلاف پتانسيل بين لايه‌هاي زمين انجام مي‌گيرد. با استفاده از اين روش مي‌توان خواص الکتريکي سنگ‌ها را تشخيص داد.

مغناطيس سنجي:

اين شاخه به بررسي تغييرات ميدان مغناطيسي زمين مي‌پردازد که اين کار به دو روش انجام مي گيرد روش نقطه اي و  روش منطقه اي. در روش نقطه‌اي دستگاه را روي نقاط مختلف زمين قرار مي‌دهند و تغييرات را بررسي مي‌کنند اما در روش منطقه‌اي اين کار از طريق هوايي صورت مي‌گيرد. استفاده از اين روش بيشتر براي اکتشافات مواد فلزي که خاصيت مغناطيسي دارند و درون زمين است. براي مثال براي کشف آهن، نيکل و …که داراي خاصيت مغناطيسي هستند مورد استفاده قرار مي گيرد. امروزه اغلب اکتشافات به روش منطقه‌اي، توسط يک مغناطيس سنج که به دنبال هواپيمايي کشيده مي‌شود، انجام مي‌شود. به اين ترتيب منطقه‌اي وسيع در مدتي کوتاه و با مخارجي نسبتا کم مورد بررسي قرار مي‌گيرد.

گراني سنجي:

هدف اين شاخه بررسي و بدست آوردن شتاب جاذبه زمين و همچنين بحث درباره ي شکل ميدان جاذبه زمين در نقاط مختلف است. با توجه به اينکه ميدان جاذبه بستگي به جنس لايه‌ها دارد با اين روش مي‌توان به تحليل و بررسي مسائل زمين ساختي مثل تاقديس‌هاي زير زميني، گنبدها، گسل‌ها و توده‌هاي نفوذي پرداخت. اين روش در بررسي‌هاي مهندسي جهت تعيين محل حفره‌ها و غارهاي انحلالي داخل سنگ‌هاي آهکي استفاده مي شود. اين روش مطمئن ترين روش براي اکتشافات نفتي است.

   لرزه شناسی:

هدف اين شاخه بررسي و تعيين مرز لايه‌ها، محل گسل‌ها و غارها يا ضخامت لايه‌ها و تا حدي جنس لايه‌ها است. اين کار توسط بررسي رفتار سنگ‌هاي درون زمين در مقابل عبور امواج الاستيک از آن‌ها صورت مي‌پذيرد که توليد اين امواج به دو صورت ضربه اي و انفجاري صورت مي‌گيرد. در روش ضربه‌اي اين امواج توسط ضربه‌هاي مصنوعي توليد مي‌شوند و در روش انفجاري امواج به وسيله انفجارهايي در عمق زمين ايجاد مي‌شوند. به طور کلي امواج لرزه‌اي از محل تشکيل به صورت کروي منتشر مي‌شوند. اين امواج با سرعتي که بستگي به خواص کشساني زمين دارد از داخل آن عبور مي کنند. امواج لرزه‌اي در محل تغيير جنس مواد منعکس يا منکسر شده و پس از بازگشت به سطح زمين توسط ابزارهايي ثبت مي‌شوند.

 زلزله شناسي:

کار اين شاخه فقط اندازه گيري است. آنها با بررسي زلزله‌ها و اطلاعات آن‌ها به اندازه گيري ضخامت لايه‌ها و تعيين مرز لايه‌ها مي‌پردازند. تفاوت کار اين رشته و رشته لرزه نگاري در روش ايجاد امواج است. به طوري که در لرزه نگاري امواج به صورت مصنوعي و با انفجارها و يا ضربه مصنوعي ايجاد مي شوند ولي در زلزله شناسي اين امواج از چشمه‌اي طبيعي توليد مي‌شود که در اثر زلزله ايجاد مي‌شود.

زمینه‌های اشتغال:

فارغ التحصیلان این رشته در سازمان زمین شناسی یا در شرکت نفت در بخش اکتشافات نفتی و در کارهای مهندسی از قبیل اکتشافات لرزه و همچنین در اکتشافات آب می‌توانند مشغول به کار ‌شوند.

مجموعه شیمی

کد (1203)

 مقدمه:

رشته شیمی در مقطع کارشناسی ارشد دارای گرایش‌های شیمی آلی، شیمی تجزیه، شیمی معدنی، شیمی فیزیک، شیمی کاربردی، نانو شیمی و فیتو شیمی،آموزش شیمی ،پیشرانه ها،شیمی دریا،شیمی پلیمر است.

آشنایی با گرایش‌های مجموعه شیمی در کارشناسی ارشد:

شیمی آلی:

واژه ” آلی” باقیمانده از روزگاری است که ترکیبهای شیمیایی را، بسته به این که از چه محلی منشاء گرفته باشند، به دو طبقه غیر آلی و آلی تقسیم می‌کردند. ترکیبهای غیر آلی ، ترکیبهایی بودند که از مواد معدنی بدست می‌آمدند. ترکیبات آلی ، ترکیبهایی بودند که از منابع گیاهی یا حیوانی ، یعنی از مواد تولید شده به وسیله ارگانیسمهای زنده بدست می‌آمدند.اما با سنتز اوره از مواد معدنی که یک ترکیب آلی است این طبقه بندی صرفا” برای آسانی کار می باشد.

شیمی آلی شیمی ترکیبات کربن است که وسیع ترین طیف ترکیبات را دارد.

شیمی تجزیه:

شیمی تجزیه شامل جداسازی ، شناسایی و تعیین مقدار نسبی اجزای سازنده یک نمونه از ماده است. شیمی تجزیه نقشی حیاتی را در توسعه علوم مختلف به عهده دارد، لذا ابداع فنون جدید تجزیه و بسط و تکامل روشهای تجزیه شیمیایی موجود ، آنقدر سریع و گسترده است که اندکی درنگ در تعقیب رویدادهای تازه سبب بوجود آمدن فاصله‌های بسیار زیاد علمی خواهد شد. نقش این فنون در فعالیتهای تولیدی روز به روز گسترده‌تر و پردامنه‌تر می‌گردد. امروزه ، کنترل کیفیت محصولات صنعتی و غیر صنعتی ، جایگاه ویژه‌ای دارد که اساس این کنترل کیفیت را تجزیه‌های شیمیایی انجام شده به کمک روشهای مختلف تجزیه‌ای تشکیل می‌دهد.

شیمی فیزیک:

شیمی فیزیک بخشی از علم شیمی است که در آن ، از اصول و قوانین فیزیکی ، برای حل مسائل شیمیایی استفاده می‌شود. به عبارت دیگر ، هدف از شیمی فیزیک ، فراگیری اصول نظری فیزیک در توجیه پدیده‌های شیمیایی است. برای آشنایی بیشتر با علم شیمی فیزیک ، باید با زیر مجموعه‌های این علم آشنا شویم و اهداف این علم را در دل این زیر مجموعه‌ها بیابیم.

شیمی معدنی:

شاخه بزرگی از علم شیمی است که بطور کلی شامل بررسی ، تحلیل و تفسیر نظریه‌های خواص و واکنشهای تمام عناصر و ترکیبات آنها به غیر از ترکیبات آلی می باشد.به عبارت دیگر می‌توان چنین اظهار نظر کرد که شیمی معدنی کلیه موادی را که از جمله ترکیبات کربن نباشند، به استثنای اکسیدهای کربن و دی‌سولفید کربن دربرمی‌گیرد.

نانو شیمی:

برای شروع بهتر است تعریفی عام از علم فناوری نانو داشته باشیم . این فناوری پدیده هزاره سوم می باشد و ورود به این عرصه اجتناب ناپذیر است. در واقع این زمینه را نمی توان به عنوان رشته جدیدی معرفی کرد بلکه رویکردی جدید به کلیه علوم و فنون موجود در مقیاس نانو است اگر از دیدگاه شیمی و مهندسی شیمی به فناوری نانو نگریسته شود، می توان گفت رشته نانو شیمی تقریباً در تمامی علوم و فنون به کار می رود.به عبارت دیگر در زمینه های مختلفی از جمله سوخت ، پلیمر ، رنگ ، ساخت و ساز ، پوشاک ، دارو ، غذا و به طور کلی هر آنچه که به شیمی و مهندسی شیمی مر بوط می شود، می توان از مزایای این فناوری بهره جست.

فیتوشیمی:

فیتوشیمی دانش بررسی و مطالعه ترکیبات شیمیایی گیاهی است. به بیان دیگرمی توان گفت شاخه ای از علم شیمی است که موضوع آن، مطالعه ترکیبات شیمیایی گیاهان است. از جمله این ترکیبات، متابولیت های ثانویه گیاهی است. در مفهومی اختصاصی تر، فیتوشیمی با شیمی گیاهان دارویی مرتبط است و در طول قرون متمادی بسیاری از ترکیبات گیاهی نقشی اساسی درصنایع داروسازی داشته اند. تکنیک های رایج دراین علم عبارتند از: استخراج و جدا سازی، تغلیظ، آنالیز و تکنیک های کروماتوگرافی و الکتروفورزکه در نهایت شناخت فرمولهای دقیق ساختاری و مسیرهای بیوسنتزی را امکان پذیر می سازد. شواهد فیتوشیمیایی از جمله شواهد و صفات مورد استفاده در طبقه بندی های فیلوژنتیکی هستند، به گونه ای که در گونه های دارای قرابت و خویشاوندی با یکدیگر، ترکیبات مشابهی یافت می شود اما همیشه نیز این گونه نیست.

زمینه های اشتغال :

شيمي از جمله معدود رشته‌هايي است كه فارغ‌التحصيل آن مي‌تواند هميشه مشغول به كار باشد. چون هر كارخانه‌اي كه داير شود، در بخش كنترل كيفيت كالاهاي ساخته شده نياز به يك شيمي‌دان دارد. در تمام صنايع نيز احتياج به فارغ‌التحصيلان شيمي داريم تا مواد اوليه را با توجه به استانداردهاي جهاني بررسي كرده و رد يا قبول كنند. در مقطع ليسانس شيمي داراي دو گرايش محض و كاربردي است. فارغ‌التحصيل شيمي محض در شروع يك فعاليت صنعتي نقش دارد چرا كه او راهكارهاي تئوريك ساخت يك ماده را ارائه مي‌دهد و سپس يك فارغ‌التحصيل شيمي كاربردي و يا مهندس شيمي طراحي نيمه صنعتي ماده مورد نظر را ارائه مي‌دهد.

مجموعه فیزیک

کد (1204)

 مقدمه :

 فيزيک، علم مشخص کردن قوانين رياضي حاکم بر اجزاي طبيعت بر پايه مشاهدات تجربي است. يکي از کارهاي اصلي اين علم اندازه‌گيري کميت‌هاي مختلف و پيدا کردن روابط بين اين اندازه‌هاست و براي همين فيزيک را علم اندازه‌گيري خوانده‌اند.

گرایش های مجموعه فیزیک :

رشته فیزیک  در مقطع کارشناسی ارشد دارای گرایش‌های زیر :

1- فیزیک

2- نانو فیزیک

3- آموزش فیزیک

زمینه‌های اشتغال:

این واقعیت انکار ناپذیر است که در ایران اگر فردی فقط به امید آینده شغلی مناسب وبدون علاقه به دنبال علوم پایه برود اشتباه کرده است چرا که رشته های علوم پایه در ایران ارزش مادی زیادی ندارند، البته این در مورد دانشجویانی صدق می‌کند که در واقع به امید این که فقط در دانشگاه پذیرفته شوند این رشته را انتخاب کرده‌اند و گرنه اگر کسی واقعاً به فیزیک علاقمند باشد بی شک رشته فیزیک آینده شغلی او را نیز تضمین خواهد نمود.

فارغ‌التحصیلان این رشته در حد کارشناسی ارشد می‌توانند علاوه بر نظام آموزشی در صنعت مخابرات و ارتباطات، نیروگاههای هسته‌ای، نیرو های نظامی ،مراکز تولید قطعات نیمه هادی و سلول‌های خورشیدی، صنایع تولید و نگهداری لیزر در صنعت، پزشکی و نظامی و سازمان انرژی اتمی فعالیت می کنند.

 چون دانشجویان فیزیک مطلب مختلفی از قبیل الکتریسیته و مکانیک می‌خوانند و در زمینه‌های مختلف دید وسیعی پیدا می‌کنند.البته لازم به ذکر است در چند سال اخیر استخدام کارشناسی و کارشناسی ارشد  فیزیک در این سازمان ها بسیار محدود و بیشتر استخدام لیسانس این رشته مربوط به نیرو های نظامی مخصوصا نیروی هوایی است.

مجموعه فوتونیک

کد (1205)

 مقدمه :

با اختراع ليزر و پس از آن ساخت فيبر نوري، حوزه اپتيک در فيزيک گسترده شد و کاربردهاي آن آنقدر زياد شد که سبب تولد شاخه جديدي به نام فوتونيك در علم شد. اين شاخه جديد در دو گرايش الکترو اپتیک فوتونیک  کار خود را شروع كرد.

معرفی گرايش‌ها ی فوتونیک در كارشناسي ارشد:

فوتونيک:

شاخه ديگري از علم فیزیک فوتونيک است. در اين شاخه نيز به مباحث بسيار زيادي از جمله روابط حاکم بر ميکروسکوپ‌هاي روبشي، برهمکنش نور با ماده، ميدان نزديک نوري و … پرداخته مي شود.

در اين شاخه بيشتر به بررسي تحقيقاتي و علمي قطعات اپتيکي، و کمتر به بخش ساخته‌اي قطعات مي پردازند. براي مثال کار برروي نحوه توليد و افزايش کيفيت فيبرهاي نوري، کار گرايش فيزيک رشته فتونيک است؛ اما بکار گيري و توليد اين فيبرها کار گرايش‌هاي الکترونيک و مخابرات مي باشد.

زمینه های اشتغال فوتونیک :

اين رشته اخيرا به رشته‌هاي دانشگاهي اضافه شده است، و علم نسبتا جديدي است، ولي در کشور ما هنوز به طور کامل استفاده از اين رشته تعريف نشده است. اما فارغ‌التحصيلان اين رشته از لحاظ موقعيت شغلي وضعيت بهتري نسبت به فارغ‌التحصيلان رشته فيزيک دارند. اين رشته در مخابرات مخصوصا بخش فيبر نوري و همچنين در قسمت ساخت قطعات نوري و اپتيکي كاربرد زيادي دارد.

مجموعه زیست شناسی

کد (1206)

مقدمه :

علم‌ زیست‌شناسی در قرن بیست و یکم به شکوفاترین مرحله خود رسیده است. پیوند این علم با سایر علوم پایه نظیر فیزیک و شیمی توانسته است کاربردهای بسیار زیادی را در سایر علوم ایجاد کند. یافتن پاسخ‌‌های صحیح برای سوالات بی‌شماری که در ذهن بشر وجود دارد نیاز به کسب دانش تخصصی و چگونگی به کار بستن آن دارد لذا بدلیل گسترده بودن علم زیست‌شناسی لزوم ادامه تحصیل در گرایش‌‌های مختلف این رشته برای رسیدن به اهداف فوق شدیداً احساس می‌شود.

در دانشگاه سراسری رشته زیست‌شناسی به هفت گرایش تقسیم می‌شود که همگی بوسیله کُد مشترک ۱۲۰۶ انتخاب شده و پس از قبولی در کنکور کارشناسی ارشد و مجاز شدن به انتخاب رشته، گرایش‌‌های مربوطه مشخص می‌شود. این گرایش‌‌ها به قرار زیر می‌باشند:

۱) بیوشیمی
۲) علوم گیاهی
۳) علوم جانوری
۴) میکروبیولوژی
۵) علوم سلولی و مولکولی
۶) ژنتیک
7)زیست فناوری (بیوتکنولوژی) گرایش میکروبی

زمینه های اشتغال:

رشته های(علوم جانوری،علوم گیاهی،علوم سلولی مولکولی،ژنتیک،میکروبیولوژی،بیوشیمی)

هر چند که تعداد قابل توجهی از فارغ التحصیلان علوم جانوری جذب بازار کار نمی شوند اما بهترین دانشجویان همیشه موفق بوده و هستند. چنین افرادی پس از فارغ التحصیلی گاهی برای کارهای تحقیقاتی یا اداره آزمایشگاهها جذب دانشگاهها می شوند و یا در سازمان حفاظت از محیط زیست و سازمانهای مربوط به فعالیت می پردازند. چون سازمان محیط زیست برای بررسی اکوسیستم ها به محققان زیست شناسی از جمله علوم جانوری نیاز دارد. همچنین بعضی از فارغ التحصیلان این رشته وارد سیستم پزشکی شده و در زمینه های خون شناسی یا انگل شناسی فعالیت می کنند.

حضور كارشناسان‌ علوم‌ گياهي‌ در مؤسسه‌هاي‌ تحقيقاتي‌ و اجرايي‌ كشور امري‌ ضروري‌ است‌ تا بتوان‌ محيط‌ زيست‌ ايران‌ را به‌ خوبي‌ حفظ‌ كرد، اما به‌ گفته‌ اساتيد و دانشجويان‌ علوم‌ گياهي‌ در حال‌ حاضر فارغ‌التحصيلان‌ دوره‌ ليسانس‌ اين‌ گرايش‌ موقعيت‌هاي‌ شغلي‌ مناسبي‌ ندارند. چون‌ دانش‌ و اطلاعات‌ آن‌ها جنبه‌ تخصصي‌ ندارد و مؤسسات‌ و مراكز تحقيقاتي‌ و اجرايي‌ بيشتر مايلند كه‌ نيروهاي‌ مورد نياز خود را از ميان‌ فارغ‌التحصيلان‌ كارشناسي‌ ارشد يا دكتراي‌ اين‌ رشته‌ انتخاب‌ كنند. بيشتر فارغ‌ التحصيلان‌ علوم‌ گياهي‌ در سطح‌ كارشناسي‌ جذب‌ آموزش‌ و پرورش‌ مي‌شوند چون‌ معلومات‌ آنها جنبه‌ عمومي‌ دارد و مي‌توانند در تدريس‌ كتب‌ زيست‌شناسي‌ دوره‌ متوسطه‌ موفق‌ باشند، اما نمي‌توانند در مراكز تحقيقاتي‌ كه‌ نياز به‌ متخصص‌ در زمينه‌هاي‌ مختلف‌ علوم‌ گياهي‌ دارد، فرصت‌ شغلي‌ مناسبي‌ به‌ دست‌ بياورند. از سوي‌ ديگر اگر كسي‌ در گرايش‌ علوم‌ گياهي‌ سرمايه‌گذاري‌ كند و متأثر از محيط‌ نشود، مي‌تواند در بخش‌هاي‌ كشاورزي‌ ـ زيستي‌، ژنتيك‌ و بيوتكنولوژي‌ فعاليت‌ داشته‌ باشد.

اصولاً در ايران‌ اگر فردي‌ به‌ اميد آينده‌ مالي‌ خوب‌ به‌ دنبال‌ علوم‌ پايه‌ برود اشتباه‌ كرده‌ است‌ چرا كه‌ رشته‌هاي‌ علوم‌ در ايران‌ ارزش‌ مادي‌ زيادي‌ ندارند. امّا اگر فردي به‌ علوم‌ پايه‌ علاقه‌ دارد ، مطمئناً رشته‌ علوم‌ سلولي‌ ومولكولي‌ رشته‌اي‌ با ارزش‌ و خوب‌ است‌. تعدادي‌ از مراكز تحقيقاتي‌ مانند انستيتوپاستور، مركز تحقيقات‌ ژنتيك‌، مركز تحقيقات‌ بيوشيمي‌ و بيوفيزيك‌ و مراكز تحقيقاتي‌ دانشگاهي‌ مي‌توانند پذيراي‌ فارغ‌التحصيلان‌ علوم‌ سلولي‌ و مولكولي‌ باشند. علاوه‌ بر مراكز تحقيقاتي‌ موجود، فارغ‌التحصيل‌ اين‌ رشته‌ مي‌تواند با ايجاد شركت‌ خصوصي‌ سازنده‌ مواد اوليه‌ آزمايشگاه‌هاي‌ علوم‌ سلولي‌ و مولكولي‌ يا آزمايشگاهي‌ كه‌ تستهاي‌ آن‌ در سطح‌ مولکولي‌ است‌، هم‌ به‌ جامعه‌ علمي‌ خدمت‌ كند و هم‌ وضعيت‌ مالي‌ نسبتاً خوبي‌ داشته‌ باشد البته‌ در حال‌ حاضر نيز در ايران‌ چنين‌ فعاليت‌هايي‌ در سطح‌ محدودي‌ انجام‌ مي‌گيرد.

علم‌ ژنتيك‌ در ايران‌ هنوز در ابتداي‌ راه‌ است‌ و بايد تلاش‌ بسيار كرد و كاستي‌ها را جبران‌ نمود و موانع‌ را از ميان‌ برداشت‌ تا بتوان‌ شاهد رشد روزافزون‌ اين علم‌ در ايران‌ بود. البته‌ اين‌ به‌ آن‌ معني‌ نيست‌ كه‌ در كشور ما تحقيقات‌ ژنتيكي‌ انجام‌ نمي‌گيرد و فارغ‌التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ جذب‌ هيچ‌ مركزي‌ نمي‌شوند، بلكه‌ سازمان‌هاي‌ مختلفي‌ هستند كه‌ به‌ فعاليت‌هاي‌ تحقيقاتي‌ ژنتيكي‌ مي‌پردازند كه‌ از جمله‌ مي‌توان‌ به‌ مراكز مختلف‌ وزارت‌ جهاد كشاورزي‌، مراكز پژوهشي‌ وزارت‌ علوم‌، انستيتو پاستور، مركز ملي‌ تحقيقات‌ مهندسي‌ ژنتيك‌ و تكنولوژي‌ زيستي‌ اشاره‌ كرد.

كارشناسان‌ ميكروبيولوژي‌ در پژوهشگاه‌ نفت‌ براي‌ تحقيق‌ بر روي‌ ميكروب‌هاي‌ نفت‌خوار يا گوگردزدايي‌، در بخش‌ صنايع‌ غذايي‌ در كارخانه‌هاي‌ كنسروسازي‌ و كمپوت‌ سازي‌ و در صنايع‌ بهداشتي‌ مشغول‌ به‌ كار هستند. تهيه‌ لوازم‌ آزمايشگاهي‌ مورد نياز در اين‌ گرايش‌ يكي‌ از شغل‌هايي‌ است‌ كه‌ بعضي‌ جذب‌ آن‌ مي‌شوند. مؤسسه‌ استاندارد يا آزمايشگاه‌هاي‌ كارخانجات‌ تهيه‌ مواد بهداشتي‌ و غذايي‌ براي‌ تشخيص‌ كيفيت‌ و سلامت‌ اين‌ مواد از نظر عدم‌ آلودگي‌ ميكروبي‌، مراكز تهيه‌ مواد دارويي‌ مانند تهيه‌ آنتي‌ بيوتيك‌ها و بالاخره‌ كارخانجات‌ تهيه‌ اسيدها مانند اسيد بوتريك‌ و اسيد استيك‌ و حلال‌ها مانند الكل‌ و استون‌ و مراكز تهيه‌ واكسن‌ مانند مؤسسه‌ رازي‌ و انستيتوپاستور ايران‌ نيز مي‌توانند مراكز جذب‌ فارغ‌التحصيلان‌ اين‌ گرايش‌ باشند

کارشناسان بیوشیمی می توانند در موسسات آموزش عالی بعنوان مربی برای رفع نیازهای آموزشی و پژوهشی مشغول کار شده یا به عنوان کارشناس ارشد (خبره) در وزارتخانه ها، موسسات پژوهشی تولیدی، خدماتی از جمله کشاورزی، نفت، شیلات، موسسات دفع آفات، باغهای گیاهشناسی، سرم سازی، مراکز تحقیقاتی بهداشتی، پزشکی، دارویی، صنایع غذائی، موسسات مربوط به اصلاح بذر، جهاد سازندگی در زمینه تحصیلات تخصصی خود فعالیت نمایند

مجموعه آمار ریاضی

کد (1207)

 مقدمه :

رشته آمار از رشته‌های جدید، کاربردی و جذابی است، که در ایران قدمت آن حدود ۲۰ سال است. این رشته در گرایش‌های آمار ریاضی، آمار بیمه و آمار اقتصادی و اجتماعی در دانشگاه‌های کشور تدریس می‌گردد. در این میان، گرایش آمار ریاضی پر طرفدارترین و قدیمی‌ترین گرایش است. از اهداف این رشته، می‌توان تربیت متخصصان حرفه‌ای برای انجام تحقیقات علمی بر اساس روش‌های کمی _ استقرایی را نام برد. این افراد می‌توانند در تمامی موسسات تحقیقات علمی، ابزار‌های آمار را برای به انجام رساندن استنباط‌ها به کارگیرند.

معرفی گرایش‌های مجموعه آمار

آمار ریاضی به لحاظ جامع بودن و در بر گرفتن ویژگی‌های دو گرایش دیگر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این گرایش تحقیقات علمی مبتنی بر روش‌های کاربردی در همه زمینه‌ها و بدون هیچ محدودیتی قابل انجام است در حالی که در دو گرایش دیگر این تحقیقات به زمینه‌های بیمه (برای گرایش بیمه) و اجتماعی (برای گرایش اقتصادی و اجتماعی) محدود می‌شود . در دوره تحصیلات تکمیلی آمار قصد، تربیت نیروهایی است که بتوانند در گسترش مرزهای دانش در حیطه علوم آماری سهیم باشند. به علاوه قادر باشند مسائل پیچیده‌تر علمی را به صورت کمی تحلیل کرده، مسائل آمار بیمه (آکچواری)، مدل های آماری اقتصادی و اجتماعی را بررسی و تحلیل کنند. لذا ادامه تحصیل در این رشته به افراد
علاقه مند به مسائل مختلف روز توصیه می گردد. در واقع برای مدل سازی ریاضی مسائل مختلف جامعه، درک عمیق و شناخت کافی نیاز است و این شناخت جز با پیگیری مستمر و داشتن انگیزه کافی فراهم نخواهد شد. به بیان دیگر علاقه مندی به فراگیری اساس روش‌های آماری به تنهایی برای موفق بودن در این رشته کافی نیست بلکه نیاز است فرد از سطح اطلاعات عمومی بالایی برخوردار باشد و توانایی نگاه موشکافانه بر مسائل اجتماعی مختلف را نیز داشته باشد. همان طور که در قسمت قبل بیان شد هدف کلی از دوره تحصیلات تکمیلی گرایش‌های مختلف این رشته گسترش مرزهای دانش در حیطه علوم آماری و تحلیل علمی مسائل روز است و به نظر می رسد که تفاوت سه گرایش این رشته یعنی :

آمار نظری

آمار بیمه(آکچواری )

آماراقتصادی و اجتماعی

تنها در نوع مسائل روزی است که بررسی و تحلیل می‌کنند.

 زمینه‌های اشتغال:

با توجه به گسترس روز افزون شبکه بانکی کشور و نیازمستمر این مجموعه به کارشناسان آمار (زمینه کار در بانک برای فارغ التحصیلان مقاطع مختلف این رشته وجود دارد )، افزایش تدریجی دانشگاه های ارائه کننده این رشته در مقاطع مختلف (از فارغ التحصیلان دوره های تحصیلات تکمیلی برای تدریس در دانشگاه ها استقبال می شود چرا که ظرفیت ارائه شده برای این رشته در دانشگاه های کشور هنوز به حد قابل قبول نرسیده است)همچنین گسترش کاربرد علوم آماری در صنایع و علوم مختلف(در پروژه های علمی و صنعتی طی سال های اخیر نیاز به تحلیل و بررسی آماری دقیق در انتهای پروژه به خصوص به منظور کاربرد بهترنتایج پروژه احساس می گردد ) نیاز به این رشته در کشور به شدت وجود دارد

مجموعه ریاضی

کد (1208)

مقدمه :

هدف از این رشته تربیت نیروهای متخصص برای تحقیق وتدریس در سطوح مختلف است. در واقع رشته علوم ریاضی از طرفی از طریق تدریس، نیاز مهندسین را به این علم، به عنوان علم پایه مرتفع می‌کند و از طرف دیگر با تحقیقات نو، روش‌های نوین کاربردی را ارائه می‌کند، که به پیشروی سریعتر علوم کمک خواهد کرد. از زمینه‌های تحقیقاتی که در سال‌های اخیر تاثیر به‌سزایی بر صنعت و… گذاشته است، می‌توان به بهینه‌سازی، ریاضیات مالی و استفاده از گروه جبری به عنوان عنصری برای تحلیل پدیده‌های طبیعی اشاره کرد.

 معرفی گرایش های  اصلی رشته رياضي محض:

آناليز:

از دروس اختصاصي اين رشته در مقطع کارشناسي ارشد آناليز تابعي، آناليز هارمونيک، آناليز حقيقي و… است وعموماً نتايج تحقيقات اين رشته براي علوم مختلف قابل استفاده است. برخي دانشگاه‌ها هنگام انتخاب رشته دانشجويان رابه تفکيک گرايش انتخاب مي کنند. اما برخي ديگر مانند گرايش‌هاي مقطع کارشناسي در دو گرايش محض و کاربردي دانشجو مي‌پذيرند و مثلاً دانشجوي گرايش محض در هر يک از گرايش‌هاي جبر، آناليز و… مي‌تواند ادامه تحصيل دهد.

 جبر:

از دروس اختصاصي اين رشته جبر3، جبرحلقه‌ها، جبر غير جابجايي و … است. تحقيقات مربوط به اين رشته کاربردهاي جالب توجهي در زمينه هاي پزشکي، شيمي اتم و کيهان شناسي دارد.

هندسه:

از دروس اختصاصی این رشته هندسه منیفلد و … است. این گرایش نیزمانند آنالیز زمینه‌های تحقیقاتی خوبی دارد.

   معرفي گرايش‌هاي اصلي مربوط به رياضيات کاربردي:

تحقيق در عمليات:

اين رشته از کاربردي‌ترين گرايش‌‌هاي رشته علوم رياضي بوده و زمينه کار در شرکت‌هاي مختلف براي فارغ التحصيلان آن فراهم است. ازدروس تخصصي اين گرايش مي‌توان به تحقيق درعمليات پيشرفته، بهينه سازي غيرخطي، و برنامه ريزي پويا اشاره کرد.

 آناليز عددي:

اين رشته نيز در علوم مهندسي کاربرد زيادي دارد زيرا در مسائل پيچيده مهندسي عموماً حل کامل و دقيق مسئله يا ممکن نيست و يا به لحاظ اقتصادي به صرفه نيست لذا پيدا کردن جوابي با دقت قابل قبول مد نظر است که توسط متخصصين آناليزعددي  قابل دسترسي است . از دروس تخصصي اين رشته مي توان به آناليز عددي پيشرفته و محاسبات ماتريسي اشاره کرد.

زمينه‌هاي اشتغال:

 اصلي ترين شغل براي اين رشته تدريس و تحقيق است و عملا” ورود به اين رشته  به افرادي که به تدريس علاقه ندارند توصيه نمي شود . اما درزمينه هاي کاربردي مانند بهينه سازي و رياضيات مالي نيز در شرکت ها و کارخانجات توليد کننده،  فرصت هاي شغلي وجود دارد. بازار کار اين رشته با توجه به نياز هميشگي به تدريس مناسب است و بسته به ميزان تحصيلات فرد و زمينه هاي مورد علاقه وي عموما” فرصت تدريس فراهم است. فارغ التحصيلان اين رشته در گرايش کاربردي در شرکت هاي توليدي و کارخانجات در واحد هاي طراحي اوليه براي مدل سازي واحد، کنترل پروژه و بهينه سازي و امور مالي و حسابداري مشغول به کار مي شوند. اين نوع مشاغل به خصوص در صنايع نفت و پتروشيمي در حال گسترش است. احتمال اينکه فارغ التحصيلان اين رشته در سازمان ها از سمت خاصي برخوردار شوند کم است، و در واقع مشاغل مديريتي از شغل هاي متداول براي اين رشته محسوب نمي شود. اما همان طور که گفته شد در زمينه هاي طراحي و مدل سازي در اکثر سازمان هاي مرتبط با توليد، و در زمينه هاي مالي در تمام بانک ها و سازمانهاي مديريتي اجرايي امکان اشتغال براي فارغ التحصيلان وجود دارد. در خارج از کشور وضعيت اشتغال فارغ التحصيلان بسيار مناسب و بهتر از ايران است. اين تفاوت به خصوص در شغل هاي مربوط به اين رشته، به جز تدريس مشهود است .متخصصان در زمينه آناليز عددي، بهينه سازي و رياضيات مالي در عموم کشورهاي صنعتي دنيا در شرکت ها، کارخانجات توليدي و بانک ها وضعيت کاري خوبي دارند، و فقط علاقه مندان به تدريس و تحقيق در دانشگاه ها مشغول به کار مي شوند. در واقع اشتغال براي اين  فارغ التحصيلان به تدريس و تحقيقات تئوري محدود نمي شود بلکه از طرح ها و تحقيقات کاربردي آنها در پروژه هاي صنعتي به خوبي استقبال مي شود.

مجموعه علوم کامپیوتر

کد (1209)

 مقدمه:

پيشرفت سريع علم كامپيوتر و گسترش روزافزون كاربرد آن در تحقيقات علمي، صنايع، اقتصاد پزشكي و غيره ، ضرورت دستيابي و بهره برداري هر چه بيشتر از اين علم را آشكار مي سازد. ايجاد چنين دوره اي در جهت پي ريزي علوم كامپيوتر و گسترش آن در جهت خودكفايي علمي و تكنولوژيكي كاملاً ضروري و موثر مي باشد.

ذكر اين نكته ضروري است كه در رشته علوم كامپيوتر بيشتر اصول علمي و مباني رياضي و ساخت و به كارگيري كامپيوتر مورد توجه قرار مي گيرد.
دانشجويان اين رشته بايد آگاهي جامع از نظريه هاي علمي موجود در علوم كامپيوتر داشته باشند تا بتوانند دانش كامپيوتر را در حل مسايل بنيادي علوم كامپيوتر به كار گيرند.

آينده شغلي رشته علوم کامپیوتر :

فرصت هاي شغلي فارغ التحصيل علوم کامپيوتر در مقطع کارشناسي  ارشد شباهت بسياري با فارغ التحصيل مهندسي کامپيوتر گرايش نرم افزار دارد اما در مقاطع بالاتر، فارغ التحصيلان اين رشته بيشتر به حل مسائل تئوريک مطرح شده در علم کامپيوتر مي پردازند. همچنين در يک قانون کار استاندارد، به ازاي هر چهار نفر مهندس نرم افزار کامپيوتر به يک کارشناس علوم کامپيوتر نياز است تا مديريت گروه را بر عهده بگيرد. در ضمن انتخاب راه حل مسائل و حل آنها، همچنين تقسيم الگوريتم هادر بين چهار نفر مهندس نرم افزار و در انتها جمع کردن قسمت هاي توزيع شده بر عهده فارغ التحصيل علوم کامپيوتر است.

در کل نقش فارغ التحصيل علوم کامپيوتر به عنوان مدير و هماهنگ کننده بسيار مهم و قابل توجه است و به همين دليل دانشجويان اين رشته دروسي در زمينه اصول مديريت، مباني اقتصاد و رياضيات (علم رياضي در تحليل مسائل و انتخاب بهترين روش براي دستيابي به هدف بسيار مؤثر است) مطالعه مي کنند.

مجموعه فلسفه علم و تاریخ علم

کد (1208)

 مقدمه:

علم چيست؟ اين سوالي منطقي و به‌جاست، اما متاسفانه پاسخ به آن آسان نيست، زيرا هيچ تعريف جامع و كاملي از علم وجود ندارد كه رضايت همه را برآورده سازد. با اين همه فلسفه علم رشته‌اي است كه به مطالعه فرضيات، استنباط‌ها و اساس علم مي‌پردازد. فلاسفه علم، علاقه‌مند به بررسي تاريخ و شرايط پديده‌ها و چگونگي كاربرد آن‌ها در علم، هستند. همانطور كه مي‌دانيد نتيجه‌گيري منطقي از طريق علم بيان مي‌گردد و كار فلاسفه علم، بررسي روابط بين گزاره‌ها و استدلال‌ها (استدلال تفصيلي)، دلايلي كه فرضيه را به انواع نتيجه‌گيري‌ها (اعم از قياسي و استقرايي) مرتبط مي‌سازند، مي‌باشد.

رشته فلسفه علم درمقطع كارشناسي ارشد مانند پلي ارتباطي ميان علوم پايه و علوم انساني عمل مي‌كند.اين رشته به دليل همين ماهيت ميان رشته اي بودنش از رشته هاي مختلف كارشناسي اعم از مهندسي و علوم پايه و علوم انساني دانشجو مي پذيرد.

دانشجويان و دانش‌آموختگان اين رشته در زمينه‌هاي فلسفه علم، علم ودين، فلسفه هاي مضاف(فلسفه فيزيك، فلسفه رياضي، فلسفه علوم طبيعي)، فلسفه دين، فلسفه تحقيقي، فلسفه هاي زباني، فلسفه غرب، فلسفه اسلامي، فلسفه تكنولوژي قادرند به منظور ترويج و تبادل دانش به تحقيق و بررسي بپردازند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>